การตรวจวิเคราะห์ปริมาณแคดเมียมในกระดาษสัมผัสอาหารด้วยเทคนิคอินดักทีฟลีคัพเพิลพลาสมาแมสสเปกโทรเมตรี

ผู้แต่ง

  • นุจรินทร์ พลหงษ์ กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ
  • เนตรศิรินทร์ กฤษวงศ์ กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ
  • วรุณรัตน์ บูรณะกุล กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ
  • วีรภัทร รามณี กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ
  • จิตวิไล เวฬุวนารักษ์ กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ
  • วีระ สวนไธสง กลุ่มผลิตภัณฑ์โลหะ กองเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์อุปโภค กรมวิทยาศาสตร์บริการ

DOI:

https://doi.org/10.60136/bas.v14.2025.2990

คำสำคัญ:

การย่อยด้วยไมโครเวฟ, อินดักทีฟลีคัพเพิลพลาสมาแมสสเปกโทรเมตรี, กระดาษสัมผัสอาหาร, แคดเมียม

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีการตรวจวัดปริมาณแคดเมียมในกระดาษสัมผัสอาหาร ด้วยการย่อยตัวอย่างกระดาษด้วยไมโครเวฟในสภาวะที่เป็นกรด หลังจากนั้นตรวจวัดปริมาณแคดเมียมด้วยเทคนิคอินดักทีฟลีคัพเพิลพลาสมาแมสสเปกโทรเมตรี ห้องปฏิบัติการจำเป็นต้องตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีทดสอบเพื่อประเมินว่าวิธีทดสอบเหมาะสำหรับการนำมาใช้หรือไม่ โดยศึกษาคุณลักษณะเฉพาะของวิธีทดสอบ ได้แก่ ช่วงการใช้งานของเครื่องมือ (Instrument working range) ขีดจำกัดการตรวจหา (Limit of detection, LOD) ขีดจำกัดการวัดปริมาณ (Limit of quantitation, LOQ) ความโอนเอียง (Bias) ความเที่ยง (Precision) ผลกระทบจากองค์ประกอบของตัวอย่าง (Matrix effect) และความไม่แน่นอนของการวัด (Measurement uncertainty) จากการศึกษาพบว่า ช่วงการใช้งานของวิธีทดสอบอยู่ในช่วง 0.040 – 0.40 mg/kg โดยค่า Correlation coefficient (r) เท่ากับ 0.9999 ขีดจำกัดการตรวจหาและขีดจำกัดการวัดปริมาณเท่ากับ 0.0024 mg/kg และ 0.040 mg/kg ตามลำดับ จากการศึกษาความโอนเอียงและความเที่ยง พบว่าค่าร้อยละการคืนกลับอยู่ในช่วง 86.5 – 92.1 และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์น้อยกว่าร้อยละ 10 นอกจากนี้ค่าความไม่แน่นอนขยายของวิธีน้อยกว่าร้อยละ ±20 ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ดังนั้นสรุปว่าวิธีทดสอบนี้สามารถนำมาใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณแคดเมียมในกระดาษสัมผัสอาหารที่ผลิตจากกระดาษแข็งให้ผลการวัดที่มีทั้งความแม่น ความเที่ยง และเหมาะกับการใช้งานตามวัตถุประสงค์

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.). มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกระดาษสัมผัสอาหาร. มอก. 2948-2562. กรุงเทพฯ: สมอ.; 2562.

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.). มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกระดาษสัมผัสอาหารสำหรับปรุงอาหารด้วยความร้อน. มอก. 3438-2565. กรุงเทพฯ: สมอ.; 2565.

British Standard Institution (BSI). Paper and board – Paper and board intended to come into contact with foodstuffs – Determination of cadmium, chromium and lead in an aqueous extract. BS EN 12498:2018. London: BSI; 2018.

British Standard Institution (BSI). Paper and board intended to come into contact with foodstuffs – Preparation of a cold water extract. BS EN 645:1994. London: BSI; 1994.

British Standard Institution (BSI). Paper and board intended to come into contact with foodstuffs – Preparation of a hot water extract. BS EN 647:1994. London: BSI; 1994.

จิตวิไล เวฬุวนารักษ์. การตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีทดสอบปริมาณแคดเมียมและตะกั่วที่แพร่จากกระดาษสัมผัสอาหาร: เอกสารผลงานที่เสนอเพื่อการประเมินแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ; 2567.

Magnusson B, Örnemark U, editors. Eurachem guide: The fitness for purpose of analytical methods – A laboratory guide to method validation and related topics. [place unknown]: Eurachem; 2014.

Barwick VJ, Ellison SLR. VAM Project 3.2.1 Development and harmonisation of measurement uncertainty principles part (d): Protocol for uncertainty evaluation from validation data version 5.1 [Internet]. Teddington (UK): LGC (Teddington) Limited; 2000 [cited 2023 Dec 20]. Available from: http://www.demarcheiso17025.com/private/Protocol%20for%20uncertainty%20evaluation%20from%20validation%20data.pdf

Analytik Jena AG. TOPwave microwave system for pressure digestion. Jena: Analytik Jena AG; 2014.

PerkinElmer Inc. Syngistix for ICP-MS software reference guide. Shelton (CT): PerkinElmer; 2014.

AOAC International. Appendix F: Guidelines for standard method performance requirements [Internet]. 2016 [cited 2023 Dec 20]. Available from: https://www.aoac.org/wp-content/uploads/2019/08/app_f.pdf

แผนภูมิก้างปลาของแหล่งค่าความไม่แน่นอนของการวัด

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

26-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

1.
พลหงษ์ น, กฤษวงศ์ เ, บูรณะกุล ว, รามณี ว, เวฬุวนารักษ์ จ, สวนไธสง ว. การตรวจวิเคราะห์ปริมาณแคดเมียมในกระดาษสัมผัสอาหารด้วยเทคนิคอินดักทีฟลีคัพเพิลพลาสมาแมสสเปกโทรเมตรี . Bull Appl Sci. [อินเทอร์เน็ต]. 26 มิถุนายน 2025 [อ้างถึง 3 กุมภาพันธ์ 2026];14(1):25-39. available at: https://ph03.tci-thaijo.org/index.php/BAS/article/view/2990

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย