การศึกษาสมรรถนะของระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับการอบแห้งฟ้าทะลายโจรแบบพาความร้อนแบบบังคับชนิดหลังคาใส
DOI:
https://doi.org/10.60136/bas.v15.2026.4590คำสำคัญ:
ระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์, ฟ้าทะลายโจร, ความชื้นมาตรฐานเปียก, ปริมาณน้ำอิสระบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาสมรรถนะของระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบพาความร้อนแบบบังคับชนิดหลังคาใสเพื่อใช้อบแห้งสมุนไพรฟ้าทะลายโจร มีลักษณะเป็นโรงเรือนขนาดใหญ่ มีพื้นที่ 3×12 ตารางเมตร สำหรับหลังคาใช้หลังคาลอนเมทัลชีทแบบใสสลับกับหลังคาลอนเมทัลชีทแบบทึบแสงสลับกันแต่ละแถว ซึ่งหลังคาแต่ละแผ่นมีขนาด 50×120 ตารางเซนติเมตร ส่วนผนังเป็นอิฐบล็อกก่อขึ้นเป็นกำแพงทั้ง 4 ด้าน ระบบระบายอากาศประกอบด้วยพัดลม 6 ตัว ต่อเข้ากับแผงโซลาร์เซลล์ขนาด 80 วัตต์ จำนวน 2 แผง ในการทดลองในครั้งนี้ได้ทำการศึกษาสมรรถนะของระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบพาความร้อนแบบบังคับชนิดหลังคาใสในการอบแห้งสมุนไพรฟ้าทะลายโจรจำนวน 200 กิโลกรัม ขณะที่ทำการทดลองอบแห้งในช่วงเวลา 08.00 น. ถึง 18.00 น. ความเข้มรังสีอาทิตย์เฉลี่ยเท่ากับ 366 วัตต์ต่อตารางเมตร อุณหภูมิภายในระบบอบแห้งแปรค่าอยู่ในช่วง 36 ถึง 41 องศาเซลเซียส เป็นช่วงอุณภูมิที่มีความเหมาะสมสำหรับการแปรรูปสมุนไพรที่ไม่สูงมากเกิน และสามารถอบแห้งฟ้าทะลายโจรที่มีความชื้นเริ่มต้น 82 (%wb) จนเหลือความชื้นเพียง 10 (%wb) ภายในระยะเวลาเพียง 3 วัน เมื่อเทียบกับการตากแห้งฟ้าทะลายโจรตามธรรมชาติ ซึ่งเหลือความชื้นสุดท้าย 22 (%wb) เมื่อเปรียบเทียบกับการตากแห้งตามธรรมชาติแล้วสามารถลดระยะเวลาการอบแห้งได้ 40% สำหรับสมุนไพรฟ้าทะลายโจรแห้งที่ได้จากระบบอบแห้งนั้น มีคุณภาพที่ดี ทั้งทางด้านปริมาณสารสำคัญ ผลของสี และปริมาณน้ำอิสระที่มีค่า 0.41 เป็นผลให้สามารถเก็บรักษาฟ้าทะลายโจรแห้งได้นานเนื่องจากไม่เกิดเชื้อราได้ง่าย นอกจากนี้ยังสามารถป้องกันแมลง ฝน และฝุ่นละอองได้ดี
เอกสารอ้างอิง
องค์การอนามัยโลก. รายงานสถานการณ์โดยองค์การอนามัยโลกประจำประเทศไทยฉบับที่ 265 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 7 กันยายน 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/searo/thailand/2023_ 06_13_tha-sitrep-265-covid-19_th.pdf?sfvrsn=e213bba3_1
นภสร ผ่องใส, ชวลิน อินทร์ทอง, ดวงทิพย์ สนธิเมือง, ภัทรศศิร์ เหล่าจีนวงค์, บดินทร์ ชาตะเวที. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการใช้ฟ้าทะลายโจรในการดูแลสุขภาพช่วงภาวะติดเชื้อโควิด-19 ของประชาชนในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารไทยไภษัชยนิพนธ์. 2565;17(1):57-69. https://doi.org/10.69598/tbps.17.1.57-69
มหาวิทยาลัยมหิดล, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี. สรรพคุณ ฟ้าทะลายโจร [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 12 ตุลาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/altern_med/th/km/19jun2020-1729
Hossain MS, Urbi Z, Sule A, Hafizur Rahman KM. Andrographis paniculate (Burm. f.) Wall. ex Nees: A review of ethnobotany, phytochemistry, and pharmacology. The Scientific World Journal. 2014;1:274905. https://doi.org/10.1155/2014/274905
Thailand, Ministry of Public Health, Department of Medical Sciences. Thai herbal pharmacopoeiaVol. II. Bangkok: Office of National Buddhism Press; 2007.
Elwakeel AE, Oraiath AAT, Ghanem THM, Elbeltagi A, Salem A, Dewidar AZ, et al. Mathematical modeling, drying kinetics, and economic analysis of a hybrid photovoltaic thermal solar dryer for henna leaves. Scientific Reports. 2025;15:21392. https://doi.org/10.1038/s41598-025-03460-3
Kidane H, Farkas I, Buzás J. Characterizing agricultural product drying in solar systems using thin-layer drying models: comprehensive review. Discover Food. 2025;5:84. https://doi.org/10.1007/s44187-025-00362-1
Nnamchi O, Tom C, Akpan G, Umunna M, Ubong D, Ibeh M,
et al. Solar dryers: A review of mechanism, methods and critical analysis of transport models applicable in solar drying of product. Green Energy and Resources. 2025;3(2):100118. https://doi.org/10.1016/j.gerr.2025.100118
Sharma BB, Vaidya P, Kumar N, Tiwari A, Bansal S, Faruque MRI, et al. Enhancing post-harvest sustainability in temperate crops through smart IoT-integrated indirect solar dryer. Scientific Reports. 2025;15:28608. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13499-x
Monicka AA, Shree P, Blessie RF, Tazeen H, Navaneetham B, Andria SS, et al. A comprehensive review of indirect solar drying techniques integrated with thermal storage materials and exergy-environmental analysis. Environment, Development and Sustainability. 2025;27:25769-25813. https://doi.org/10.1007/s10668-024-04755-7
Fernandes L, Tavares PB. A review on solar drying devices:
Heat transfer, air movement and type of chambers. Solar. 2024;4(1):15-42. https://doi.org/10.3390/solar4010002
Rahman MA, Hasnain SMM, Paramasivam P, Zairov R, Ayanie AG. Solar drying for domestic and industrial applications: A comprehensive review of innovations and efficiency enhancements. Global Challenges. 2025;9(2):2400301. https://doi.org/10.1002/gch2.202400301
Rajagukguk RA, Lee H. Application of explainable machine learning for estimating direct and diffuse components of solar irradiance. Scientific Reports. 2025;15:7402. https://doi.org/10.1038/s41598-025-91158-x
จักรพรรณ์ ผิวสอาด, ชยพัทธ์ ภูสำเภา. เครื่องอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบเรือนกระจก สำหรับอบแห้งสมุนไพรฟ้าทะลายโจร. Life Sciences and Environment Journal. 2565;23(2):324-333. https://doi.org/10.14456/lsej.2022.25
เสริม จันทร์ฉาย. เทคโนโลยีการอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์; 2560.
Fudholi A, Sopian K, Othman MY, Ruslan MH. Energy and exergy analyses of solar drying system of red seaweed. Energy Buildings. 2014;68:121-129. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2013.07.072
Association of Official Analytical Chemists International (AOAC). Official methods of analysis of AOAC International. 22nd ed. Oxford: Oxford University Press; 2023. https://doi.org/10.1093/9780197610145.001.0001
Kumar A, Tiwari GN. Effect of shape and size on convective mass transfer coefficient during greenhouse drying (GHD) of Jaggery. Journal of Food Engineering. 2006;73(2):121-134. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2005.01.011
Jaidee W, Rujanapun N, Malee K, Chaisawad S, Puttarak P, Hiransai P, et al. Degradation kinetics of andrographolide in aqueous solution, product identification and biological activity evaluation. Scientific Reports. 2025;15:28856. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13652-6
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาศาสตร์ประยุกต์ กรมวิทยาศาสตร์บริการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
