การออกแบบและพัฒนาระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติ
DOI:
https://doi.org/10.60136/bas.v14.2025.3948คำสำคัญ:
ระบบฆ่าเชื้อโรค, น้ำประปาหมู่บ้าน, รังสีอัลตราไวโอเลตบทคัดย่อ
น้ำประปาหมู่บ้านของประเทศส่วนใหญ่ยังพบปัญหาด้านการปนเปื้อนของเชื้อโรค ทำให้คุณภาพน้ำไม่ได้มาตรฐานตามเกณฑ์น้ำประปาดื่มได้ของกรมอนามัย การศึกษาวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและพัฒนาระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติในระดับห้องปฏิบัติการ และเพื่อเป็นองค์ความรู้ในการพัฒนาต่อยอดสำหรับการนำไปใช้ทดแทนสารละลายคลอรีนสำหรับการฆ่าเชื้อโรคในระบบประปาหมู่บ้านของประเทศ โดยเน้น
ให้ระบบมีการใช้งานไม่ซับซ้อน ประสิทธิภาพดี ต้นทุนต่ำ และมีความปลอดภัย มีวิธีการวิจัยเริ่มจากขั้นตอนการวิเคราะห์ปัญหา การออกแบบ การสร้างและพัฒนา การทดลองใช้งานในระดับห้องปฏิบัติการ และตรวจสอบคุณภาพน้ำทางจุลชีววิทยา ผลจากการวิจัยสรุปได้ว่า การออกแบบและพัฒนาระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติ โดยใช้หลอดผลิตรังสีอัลตราไวโอเลต ชนิดไอปรอทแรงดันต่ำ ขนาดกำลังไฟ 18 วัตต์ เมื่อคำนวณตามสูตร Keitz formula พบว่า ความเข้มรังสีอัลตราไวโอเลต (EUV ) ที่ผลิตจากระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติ มีค่าเท่ากับ 27.6 มิลลิวัตต์ต่อตารางเซนติเมตร (mW/cm2) หากใช้เวลาในการฆ่าเชื้อโรค 1 วินาที จะมีปริมาณรังสีอัลตราไวโอเลต (UV dose) เท่ากับ 27.6 มิลลิวัตต์.วินาทีต่อตารางเซนติเมตร (mW.s/cm2) ซึ่งมีค่าสูงกว่าปริมาณรังสีอัลตราไวโอเลตที่สามารถทำให้อี.โคไลและเชื้อโรคส่วนใหญ่ ลดลงร้อยละ 99 (2-log หรือ D99) การทดลองใช้งานระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติ ที่พัฒนาและออกแบบในห้องปฏิบัติการ พบว่า ตัวอย่างน้ำดิบที่ตกตะกอนแล้ว มีค่าความขุ่น เท่ากับ 1.37 เอ็นทียู และความเป็นกรดและด่าง เท่ากับ 6.7 เมื่อได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตเวลามากกว่า 5 นาทีขึ้นไป ไม่พบโคลิฟอร์มแบคทีเรียในตัวอย่างน้ำ ดังนั้นจึงสามารถขยายผลโดยการออกแบบและคำนวณปริมาณรังสีอัลตราไวโอเลตที่เหมาะสมกับปริมาณและอัตราการไหล รวมทั้งคุณภาพน้ำดิบสำหรับการผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน เพื่อพัฒนาเป็นระบบฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้านด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบอัตโนมัติที่มีประสิทธิภาพสำหรับนำไปติดตั้งร่วมกับการผลิตน้ำประปาหมู่บ้านในบริเวณหอถังสูงก่อนปล่อยน้ำสู่ท่อจ่ายน้ำประปาหมู่บ้านเพื่อส่งน้ำให้แก่ประชาชน ช่วยลดปริมาณเชื้อโรคในน้ำประปาหมู่บ้าน และทำให้มีคุณภาพอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานน้ำประปาดื่มได้ของกรมอนามัย
เอกสารอ้างอิง
AMARC. ทำไมเราถึงดื่มน้ำประปา (ยัง) ไม่ได้ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 19 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก:https://www.amarc.co.th/en/amarc-en-article-tap-water/
กรมอนามัย. ประกาศกรมอนามัย เรื่อง เกณฑ์คุณภาพน้ำประปาดื่มได้ พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 19ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://laws.anamai.moph.go.th/th/practices/201133
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. ประกาศสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เรื่อง แผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 136 ตอนพิเศษ 234 ง, 18 กันยายน 2562. 11.
กรมอนามัย, สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ. รายงานสรุปสถานการณ์คุณภาพน้ำบริโภคในครัวเรือน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ; 2565.
สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ. คำแนะนำสำหรับการใช้หลอดยูวี ทำลายเชื้อโควิด 19 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 12 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nimt.or.th/main/
Caroline Kochelek. Misleading math: Kill claims and log reduction [Internet]. 2019 [cited 2024 Dec 12]. Available from: https://infectioncontrol.tips/2019/06/17/kill-claims-and-log-reduction/
Paidalwar AA, Khedikar IP. Overview of water disinfection by UV technology – A review. Int J Sci Technol Eng. 2016;2(09):213-9. doi: 10.13140/RG.2.2.30976.25608.
กรมทรัพยากรน้ำ, สำนักบริหารจัดการน้ำ. คู่มือผู้ควบคุมการผลิตน้ำประปา ระบบประปาผิวดิน รูปแบบของกรมทรัพยากรน้ำ. กรุงเทพฯ: สำนักบริหารจัดการน้ำ; 2553.
Sun W, Ao X, Lu D, Zhang Y, Xue Y, He S, et al. Ultraviolet technology application in urban water supply and wastewater treatment in China: Issues, challenges and future directions. Water Research X. 2024;23:1-8. doi: 10.1016/j.wroa.2024.100225.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิทยาศาสตร์ประยุกต์ กรมวิทยาศาสตร์บริการ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.