การตรวจสอบระหว่างการใช้งานเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์ตามวิธีการของหน่วยงานรับรองระบบงานของประเทศออสเตรเลีย (NATA)

จิตตกานต์ อินเที่ยง

doi:10.60136/bas.v14.2025.3507

ผู้แต่ง

จิตตกานต์ อินเที่ยง ศูนย์ห้องปฏิบัติการอ้างอิงการสอบเทียบ สถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ กรมวิทยาศาสตร์บริการ จังหวัดกรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.60136/bas.v14.2025.3507

คำสำคัญ:

การตรวจสอบระหว่างการใช้งาน , เครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์, วิธีการของ NATA, การตรวจสอบที่ค่าน้ำหนักจุดเดียว, การตรวจสอบความสามารถในการทำซ้ำ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะนำเสนอผลการเปรียบเทียบวิธีการตรวจสอบระหว่างการใช้งานเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์ตามวิธีต่าง ๆ พร้อมนำเสนอตัวอย่างการดำเนินงานตามวิธีของหน่วยงานรับรองระบบงานของประเทศออสเตรเลีย (National Association of Testing Authorities, Australia) หรือ เรียกย่อ ๆ ว่า NATA ซึ่งจะเป็นการตรวจสอบเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์ทั้งในส่วนของค่าความถูกต้องแม่นยำและค่าความเที่ยงตรง โดยทำการตรวจสอบทั้งหมด 2 หัวข้อ ได้แก่ การตรวจสอบที่ค่าน้ำหนักจุดเดียว (Single point check) และการตรวจสอบความสามารถในการทำซ้ำ (Repeatability check) โดยนำผลการตรวจสอบระหว่างการใช้งานที่ได้มาพิจารณาเปรียบเทียบกับผลการสอบเทียบของเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์เพื่อให้เกิดความมั่นใจในสถานะผลการสอบเทียบและยืนยันว่าการทำงานของเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์ยังคงมีความน่าเชื่อถือถูกต้องต่อไป โดยในบทความนี้ได้นำเสนอตัวอย่างการตรวจสอบเครื่องชั่งน้ำหนักอิเล็กทรอนิกส์ที่มีค่าความสามารถในการชั่งน้ำหนักสูงสุด 500 g มีค่าความละเอียด 0.0001 g โดยใช้ตุ้มน้ำหนักขนาด 500 g ที่ได้รับการสอบเทียบมาทำการตรวจสอบ จากผลการตรวจสอบทั้ง 2 หัวข้อพบว่าผ่านเกณฑ์ทั้ง 2 หัวข้อ

เอกสารอ้างอิง

International Organization for Standardization (ISO). General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. ISO/IEC 17025:2017(E). Geneva: ISO; 2017.

National Association of Testing Authorities (NATA). General accreditation guidance – User checks and maintenance of laboratory balances. Australia: NATA; 2018.

United Kingdom Accreditation Service (UKAS). Guidance on the calibration of weighing machines used in testing and calibration laboratories. UKAS LAB 14. United Kingdom: UKAS; 2022.

Vâlcu A. Monitoring the validity of reported results in weighing operations according to ISO/IEC 17025:2017. OIML Bulletin. 2021;LXII(2):5-11.

The United States Pharmacopeial Convention (USP). <1251> Weighing on an analytical balance / General information. USP 35. United States of America: USP; 2012.

International Organization for Standardization (ISO). Conformity assessment – General requirements for the competence of proficiency testing providers. ISO/IEC 17043:2023(E). Geneva: ISO; 2023.

Vâlcu A, Cǎlin A. Ensuring the validity of results by intermediate checks in the field of mass measurements. J Phys : Conf Ser. 2018;1065(4):1-4. doi: 10.1088/1742-6596/1065/4/042033.

National Association of Testing Authorities (NATA). Specific accreditation guidance: Calibration reference equipment table. Australia: NATA; 2020.

National Association of Testing Authorities (NATA). General accreditation guidance: General equipment table. Australia: NATA; 2023.