บทความวิจัย ปัจจัยเสี่ยงและมาตรการป้องกันความเจ็บป่วยจากความร้อนในการเล่นกีฬากลางแจ้งของนักเรียน: กรณีศึกษาโรงเรียนวัดหนองใหญ่ สำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร

บทความวิจัย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดความเจ็บป่วยจากการเล่นกีฬากลางแจ้งในสภาวะอากาศร้อนในกลุ่มนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัดหนองใหญ่ สำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร รวมถึงเพื่อเสนอแนวทางในการดูแลและป้องกันความเจ็บป่วยจากภาวะอากาศร้อนที่เหมาะสมสำหรับนักเรียนในโรงเรียนขนาดกลาง งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed-Methods Research) โดยรวบรวมข้อมูลผ่านแบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาประกอบด้วยนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 150 คนที่ได้รับการสุ่มแบบชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) และกลุ่มนักเรียน 10 คน สำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก ข้อมูลเชิงปริมาณถูกวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่          ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วย Pearson’s Correlation และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบ ANOVA ขณะที่ข้อมูลเชิงคุณภาพถูกวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และการวิเคราะห์เชิงธีม (Thematic Analysis)

               ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับภาวะเจ็บป่วยจากความร้อนในระดับปานกลาง (56.7%) และมีเพียง 30% เท่านั้นที่มีความรู้ในระดับสูง นอกจากนี้ พฤติกรรมเสี่ยงที่พบ ได้แก่ การไม่ดื่มน้ำก่อนออกกำลังกาย (60%) การออกกำลังกายในช่วงอากาศร้อนจัด (11.00 - 14.00 น.) และการเพิกเฉยต่ออาการผิดปกติจากความร้อน ข้อมูลเชิงปริมาณยังแสดงให้เห็นว่า การดื่มน้ำก่อนเล่นกีฬามีความสัมพันธ์เชิงลบกับภาวะเจ็บป่วยจากความร้อน (r = -0.52, p < 0.01) และการออกกำลังกายในช่วงที่มีอุณหภูมิสูงมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการเกิดอาการเจ็บป่วย (r = 0.47, p < 0.01)

            จากผลการศึกษานี้ แนวทางการป้องกันที่แนะนำ ได้แก่ การจัดให้มีจุดบริการน้ำดื่มที่เพียงพอ การปรับตารางการเล่นกีฬาให้อยู่ในช่วงเวลาที่อุณหภูมิไม่สูงจนเกินไป และการให้ความรู้เกี่ยวกับสัญญาณเตือนของภาวะเจ็บป่วยจากความร้อนแก่ครูและนักเรียน