ประสิทธิภาพเชื้อ Serratia nematodiphila Sd23 และ Bacillus siamensis Ks5 ในการควบคุมเชื้อ Bipolaris oryzae ที่เป็นสาเหตุโรคใบจุดสีน้ำตาลในข้าว

สุวิชญา บัวชาติ; ภาวิณี  ภู่ทอง

ผู้แต่ง

สุวิชญา บัวชาติ โปรแกรมวิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร 62000
ภาวิณี ภู่ทอง โปรแกรมวิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร 62000

คำสำคัญ:

Serratia nematodiphila, Bacillus siamensis, Bipolaris oryzae, โรคขอบใบแห้งในข้าว

บทคัดย่อ

เชื้อรา Bipolaris oryzae สาเหตุโรคใบจุดสีน้ำตาลในข้าว เป็นโรคชนิดหนึ่งที่ทำให้ผลผลิตข้าวลดลง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของเชื้อ Serratia nematodiphila Sd23 และ Bacillus siamensis Ks5 ในการควบคุมเชื้อ Bipolaris oryzae ประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบ Bacillus siamensis Ks5 ต่อ Bipolaris oryzae DOAC 2464 และ Bipolaris oryzae TBRC 10586 ได้รับการทดสอบโดยใช้เทคนิค pour plate technique สารสกัดหยาบควบคุมโรคได้ 30.0% และ 32.1% ส่วนสารสกัดหยาบของเชื้อ Serratia nematodiphila Sd23 ไม่สามารถยับยั้งเชื้อ Bipolaris oryzae ได้เลย ประสิทธิภาพของผงชีวภัณฑ์ Serratia nematodiphila Sd23 และ Bacillus siamensis Ks5 ต่อ Bipolaris oryzae ได้รับการทดสอบโดยใช้เทคนิค dual culture bioassay ผงชีวภัณฑ์ควบคุมโรคได้ 8.8-14.8 % และ 40.4-32.8 % ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย. (2560, 8 มกราคม). สถิติส่งออกข้าว (Export statistics). http://www.thairiceexporters.or.th/

Ashfaq, B., Arshad, H. M. I., Atiq, M., Yousaf, S., Saleem, K., & Arshad, A. (2021). Biochemical profiling of resistant phenotypes against Bipolaris oryzae causing brown spot disease in rice. Frontiers in Agronomy, 3, Article 675895. https://doi.org/10.3389/fagro.2021.675895

พรพรรณ อู่สุวรรณ. (2561). การประเมินความสามารถของเชื้อ Streptomyces spp. ในการยับยั้งเชื้อราสาเหตุโรคของข้าว. วารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 37(2), 36–45.

Lee, J., Kim, S., Jung, H., Koo, B. K., Han, J. A., & Lee, H. S. (2023). Exploiting bacterial genera as biocontrol agents: Mechanisms, interactions and applications in sustainable agriculture. Journal of Plant Biology, 66, 485–498. https://doi.org/10.1007/s12374-023-09404-6

ยลธิดา ชนะชัย และ เพชรรัตน์ ธรรมเบญจพล. (2563). การคัดเลือกเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่ควบคุมเชื้อสาเหตุโรคแอนแทรคโนสพริกในแนวกว้างและช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช. แก่นเกษตร, 48(2), 333–344.

Xie, Z., Li, M., Wang, D., Wang, F., Shen, H., Sun, G., Feng, C., Wang, X., Chen, D., & Sun, X. (2021). Biocontrol efficacy of Bacillus siamensis LZ88 against brown spot disease of tobacco caused by Alternaria alternata. Biological Control, 154, Article 104508. https://doi.org/10.1016/j.biocontrol.2020.104508

Li, K., Zhou, D., Zhang, M., Qi, D., Jing, T., Zang, X., Qi, C., Wang, W., Xie, J., & Li, X. (2021). Biological control of banana wilt disease caused by Fusarium oxyspoum f. sp. Cubense using Streptomyces sp. H4. Biological Control, 155, Article 104524. https://doi.org/10.1016/j.biocontrol.2020.104524

Su, C., Xiang, Z., Liu, Y., Zhao, X., Sun, Y., Li, Z., Li, L., Chang, F., Chen, T., Wen, X., Zhou, Y., & Zhao, F. (2016). Analysis of the genomic sequences and metabolites of Serratia surfactantfaciens sp. nov. YD25T that simultaneously produces prodigiosin and serrawettin W2. BMC Genomics, 17, Article 865. https://doi.org/10.1186/s12864-016-3171-7

Kulkova, I., Wróbel, B., & Dobrzyński, J. (2024). Serratia spp. as plant growth-promoting bacteria alleviating salinity, drought, and nutrient imbalance stresses. Frontiers in Microbiology, 15, Article 1342331. https://doi.org/10.3389/fmicb.2024.1342331

Public Health England. (2018). UK standards for microbiology investigations: Identification of Bacillus species. Standards Unit.

บังอร น้อยใสย์, จิระเดช แจ่มสว่าง และ วรรณวิไล อินทนู. (2561). ประสิทธิภาพของชีวภัณฑ์ Bacillus siamensis RRK1–Rif สูตรผงเปียกน้ำ ในการควบคุมโรคกาบใบแห้ง และโรคเมล็ดด่างและการเพิ่มผลผลิตของข้าว. แก่นเกษตร, 46(4), 633–642.

Arriel-Elias, M. T., Arriel, G. C. T. F., Bezerra, G. A., Santos, P. H. D., Severino, V. G. P., & Filippi, M. C. C. (2021). Optimization of the extraction process and application of bacterial extracts in the control of brown spot and leaf blast in rice culture. Research Square. https://orcid.org/0000-0003-1676-8164

Sutthisa, W. (2022). Comparison of the antagonistic potential of the entomopathogenic bacterium Serratia nematodiphila GCSR38 with other effective microorganisms for the control of rice bacterial leaf blight. Journal of Pure and Applied Microbiology, 16(1), 557–566. https://doi.org/10.22207/JPAM.16.1.54

Santoso, I., Fadhilah, Q. G., Maryanto, A. E., & Yasman. (2020). The potency of Bacillus siamensis LDR as biocontrol agent against fungal phytopathogen. Advances in Biological Sciences Research, 14, 463–468.