ถอดบทเรียนและวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนโครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมฐานรากหลังโควิดด้วยเศรษฐกิจ BCG จังหวัดระยอง

บทคัดย่อ

               การวิจัยถอดบทเรียนโครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมฐานรากหลังโควิดด้วยเศรษฐกิจ BCG จังหวัดระยอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) รวบรวมข้อมูลโครงการที่เกี่ยวข้องทั้งหมดสำหรับศึกษาผลกระทบที่เกิดขึ้นหลังเสร็จสิ้นการดำเนินโครงการ และ (2) เพื่อประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ คือ ประชาชนและบัณฑิตจบใหม่ ที่เป็นทีมดำเนินงานของโครงการในพื้นที่จังหวัดระยอง ครอบคลุมพื้นที่ 25 ตำบล จำนวน 250 คน คัดเลือกด้วยวิธีแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามเกี่ยวกับผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดขึ้นหลังเสร็จสิ้นโครงการ  กลุ่มเป้าหมายสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ได้แก่ ผู้นำชุมชนที่มีส่วนได้ส่วนเสีย ตำบลละ 1 คน 25 ตำบล รวม 25 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน ผ่านกระบวนการสัมภาษณ์เชิงลึก และนำข้อมูลวิเคราะห์คำนวณหาอัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน ขอบเขตการดำเนินงานย้อนหลังตั้งแต่ โครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล ปี พ.ศ. 2564 ต่อเนื่องถึง ปี พ.ศ. 2566 โครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมฐานรากหลังโควิดด้วยเศรษฐกิจ BCG และงานวิจัยที่ได้รับงบประมาณ ปี พ.ศ. 2567 ซึ่งเป็นการต่อยอดจากโครงการดังกล่าวในพื้นที่จังหวัดระยอง ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลกระทบที่เกิดขึ้นหลังเสร็จสิ้นโครงการ 1 ปี ประเมินผลกระทบ 4 ด้าน ประกอบด้วย ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ ผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม ผลกระทบทางสังคม ผลกระทบทางด้านสุขภาวะ มีค่าเฉลี่ยเชิงบวก อยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.60, SD=0.56) 2) ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนโดยรวมอยู่ในอัตราส่วน 1: 5.19 หมายถึง ทุกการลงทุน 1 บาท สามารถสร้างมูลค่าทางสังคมได้ 5.19 บาท ทุกกิจกรรมย่อยของโครงการรวมถึงงานวิจัยต่อยอดสามารถก่อให้เกิดมูลค่าทางสังคมที่เพิ่มขึ้น