การพัฒนาเครื่องอัดเม็ดฟางข้าวแบบบูรณาการด้วยเทคนิคบ้านแห่งคุณภาพและ การวิเคราะห์สมบัติเชื้อเพลิงชีวมวล

ผู้แต่ง

  • ศรินยา ประทีปชนะชัย สาขาวิชาวิศวกรรมการจัดการอุตสาหกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ https://orcid.org/0009-0001-4290-656X
  • ณัฐภัทร กาญจนเรืองรอง สาขาวิชาวิศวกรรมการจัดการอุตสาหกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
  • สุทธิดา การะเวก สาขาวิชาวิศวกรรมโลจิสติกส์และกระบวนการ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
  • จตุพล พิสิฏฐ์ศักดิ์ สาขาวิชาวิศวกรรมโลจิสติกส์และกระบวนการ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์

DOI:

https://doi.org/10.14456/jeit.2026.31

คำสำคัญ:

เครื่องอัดเม็ดชีวมวล, ฟางข้าว, เชื้อเพลิงอัดเม็ด, กระบวนการผลิต, บ้านแห่งคุณภาพ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องอัดเม็ดฟางข้าวแบบบูรณาการด้วยเทคนิคบ้านแห่งคุณภาพและการวิเคราะห์สมบัติเชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ดจากฟางข้าว โดยรวบรวมข้อมูลความต้องการของผู้ใช้งานจำนวน 5 คน เพื่อจัดทำบ้านแห่งคุณภาพ และแปลงความต้องการดังกล่าวเป็นคุณลักษณะทางวิศวกรรมสำหรับการออกแบบเครื่องต้นแบบด้วยโปรแกรม SolidWorks จากนั้นดำเนินการสร้างและทดสอบประสิทธิภาพเครื่องต้นแบบ รวมทั้งวิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและคุณสมบัติทางเชื้อเพลิง ได้แก่ ความชื้น ปริมาณเถ้า ปริมาณสารระเหย ค่าความร้อน และความหนาแน่นรวม โดยทำการทดลอง 3 ชุด ชุดละ 3 ครั้ง โดยใช้ค่าเฉลี่ยรายชุดคำนวณค่าเฉลี่ยรวมและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  (n = 3) วิเคราะห์ค่าความร้อนด้วยเครื่อง Bomb Calorimeter และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ความต้องการสำคัญของผู้ใช้งาน ได้แก่ การทำงานต่อเนื่อง การลดขั้นตอนและระยะเวลา ความแข็งแรงของโครงสร้าง ความสะดวกในการใช้งาน และความปลอดภัย ส่งผลให้มีการออกแบบเครื่องอัดเม็ดฟางข้าวแบบบูรณาการที่เชื่อมต่อระบบสับฟางและระบบอัดเม็ดเข้าด้วยกัน สามารถผลิตชีวมวลอัดเม็ดได้ด้วยอัตราการผลิตเฉพาะขั้นอัดเม็ดเฉลี่ย 27 กิโลกรัมต่อชั่วโมง และอัตราการผลิตรวมทั้งกระบวนการ 15 กิโลกรัมต่อชั่วโมง และมีประสิทธิภาพเชิงมวลร้อยละ 64.29 โดยช่วยลดระยะเวลาการผลิตจาก 50 นาที เหลือ 36 นาที หรือลดลงร้อยละ 28.00 ผลการวิเคราะห์สมบัติเชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ดพบว่า มีความยาวเฉลี่ย 18.28 มิลลิเมตร เส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย 7.77 มิลลิเมตร ค่าความชื้นหลังการตากเฉลี่ยร้อยละ 7.07 ค่าความร้อนเฉลี่ย 3,043.33 แคลอรีต่อกรัม และความหนาแน่นรวมเฉลี่ย 854.02 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และสนับสนุนการผลิตพลังงานชีวมวลในระดับชุมชนได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

[1] สมชาย โพธิ์พะยอม, ธงชัย เครือผือ และพงศธร กันกล่ำ, “การพัฒนาเครื่องอัดเม็ดฟางเพื่อใช้สำหรับการผลิตเชื้อเพลิง,” วารสารราชมงคลล้านนา, ปีที่ 5, ฉบับที่ 2, หน้า 73-76, ก.ค. – ธ.ค. 2560. [ออนไลน์]. Available: https://so05.tci-thaijo.org/index.php/balajhss/article/view/94747

[2] ศรินยา ประทีปชนะชัย, ยุทธณรงค์ จงจันทร์ และธนธัช มั่นมงคล, “ผลกระทบของการเผาตอซังและฟางข้าวต่อปริมาณฝุ่นละอองเชิงมวล PM2.5 ในบรรยากาศ: กรณีศึกษาของชุมชนบ้านหนองขอน ตำบลเมืองใหม่ อำเภอราชสาส์น จังหวัดฉะเชิงเทรา,” วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, ปีที่ 29, ฉบับที่ 1, หน้า 129-146, ม.ค. – เม.ย. 2567. [ออนไลน์]. Available: https://li05.tci-thaijo.org/index.php/buuscij/article/view/330

[3] เจนจิรา อุตเรือน, นิกราน หอมดวง, ณัฏฐ์กิตต์ ก้อยผ่านกิจ, ชูรัตน์ ธารารักษ์ และณัฐวุฒิ ดุษฎี, “การวิเคราะห์คุณสมบัติทางกายภาพของชีวมวลอัดเม็ดจากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร,” ใน การประชุมวิชาการเครือข่ายพลังงานแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 13, โรงแรมดิเอ็มเพรส เชียงใหม่, 2560, หน้า 208-215.

[4] รัญชนา สินธวาลัย, เปมิกา บุญชู และศิริพร ผลใหม่, “การประยุกต์ใช้บ้านคุณภาพเพื่อปรับปรุงบรรจุภัณฑ์สำหรับอุปกรณ์ทางการแพทย์,” วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, ปีที่ 26, ฉบับที่ 3, หน้า 521-530, ก.ย. – ธ.ค. 2559. DOI: 10.14416/j.kmutnb.2015.11.001.

[5] สุรศักดิ์ชัย วงษ์จันทร์, “การประยุกต์ QFD ในการออกแบบเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ตกแต่งห้องในเรือตรวจการณ์,” สารนิพนธ์, สาขาวิชาการจัดการอุตสาหกรรม, สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น, 2555.

[6] นเรศ สิริวราวุธ, ปราโมทย์ สุขศิริศักดิ์, นุกูล สุขุประการ และประยูร กันอยู่, “การศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพเชิงความร้อนของเชื้อเพลิงอัดแท่งจากวัสดุชีวมวล,” วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ, ปีที่ 17, ฉบับที่ 2, หน้า 31-44, ก.ค. – ธ.ค. 2564. [ออนไลน์]. Available: https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/nkrafa-sct/article/view/244366

[7] ศิริชัย ต่อสกุล, จงกล สุภารัตน์ และนทีชัย ผัสดี, “การออกแบบและสร้างเครื่องอัดเม็ดเชื้อเพลิงชีวมวลด้วยระบบดายน์อัด,” ใน การประชุมสัมมนาเชิงวิชาการรูปแบบพลังงานทดแทนสู่ชุมชนแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 8, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี, 2558, หน้า 91-94.

[8] รัชนี พุทธา, ทัศนีย์ สีเสนซุย, ศรัณพงษ์ บัณฑิตภักดิ์, สพล สมนาม และกาญจนา จอมสังข์, “ประสิทธิภาพของชีวมวลอัดเม็ดจากฟางข้าว รำข้าว และแกลบ ในการเป็นวัสดุปลูกผักกาดหอมพันธุ์กรีนโอ๊ค,” วารสารผลิตกรรมการเกษตร, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, หน้า 149-164, ม.ค. – เม.ย. 2566. [ออนไลน์]. Available: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/japmju/article/view/253932

[9] รัฐกร สวัสดิ์แดง, ต่อพงษ์ กรีฑาชาติ และศักดิ์สิทธิ์ อิ่มแมน, “การประเมินความเหมาะสมการผลิตเชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ดจากเปลือกกะลากาแฟ,” วารสารวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมไทย, ปีที่ 32, ฉบับที่ 1, หน้า 25-31, ม.ค. – เม.ย. 2561. [ออนไลน์]. Available: https://so05.tci-thaijo.org/index.php/teej/article/view/192227

[10] ลักขณา พิทักษ์, เรวัฒน์ เติมกล้า และลิขิต มั่งมี, “การทดสอบประสิทธิภาพเครื่องอัดเม็ดเชื้อเพลิงชีวมวลจากใบอ้อย,” วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, หน้า 8-17, ม.ค. – มิ.ย. 2563. [ออนไลน์]. Available: https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/journalindus/article/view/240965

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-10-2026

รูปแบบการอ้างอิง

[1]
ประทีปชนะชัย ศ. ., กาญจนเรืองรอง ณ. ., การะเวก ส. ., และ พิสิฏฐ์ศักดิ์ จ. ., “การพัฒนาเครื่องอัดเม็ดฟางข้าวแบบบูรณาการด้วยเทคนิคบ้านแห่งคุณภาพและ การวิเคราะห์สมบัติเชื้อเพลิงชีวมวล”, JEIT, ปี 4, ฉบับที่ 5, น. 27–43, ต.ค. 2026.