การพัฒนาโปรเกรสซีฟเว็บแอปร่วมกับปัญญาประดิษฐ์สำหรับการจำแนกโรคใบข้าว
DOI:
https://doi.org/10.14456/jeit.2026.10คำสำคัญ:
โรคใบข้าว, ปัญญาประดิษฐ์, Teachable Machine, Progressive Web Appsบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้นำเสนอการพัฒนาแอปพลิเคชัน RiceCare PWA สำหรับจำแนกโรคใบข้าวโดยใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ร่วมกับ Progressive Web Apps (PWA) เพื่อให้เกษตรกรสามารถวิเคราะห์โรคจากภาพใบข้าวได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และใช้งานได้แม้ในพื้นที่ที่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ตจำกัด โมเดลปัญญาประดิษฐ์ได้รับการฝึกด้วยชุดข้อมูลภาพ 6 คลาสจาก Rice Leafs Disease Dataset โดยใช้แพลตฟอร์ม Google Teachable Machine ก่อนทำการประเมินประสิทธิภาพด้วยตัวชี้วัดเชิงสถิติ 8 รายการ ประกอบไปด้วย Precision, Recall, F1-Score, Specificity, NPV, FPR, FNR และ MCC ผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่าโมเดลมีความแม่นยำสูง โดยค่า Precision อยู่ระหว่าง 0.70–0.78 ค่า Recall อยู่ระหว่าง 0.72–0.82 และค่า MCC อยู่ในช่วง 0.65–0.76 สะท้อนถึงความเสถียรและความสอดคล้องของผลทำนายเมื่อเทียบกับข้อมูลจริง แอปพลิเคชัน RiceCare พัฒนาในรูปแบบ PWA เพื่อให้ประมวลผลแบบออฟไลน์ได้ ซึ่งจะสะดวกในการใช้งานภาคสนามที่อาจไม่มีสัญญาณอินเตอร์เน็ต การทดสอบระบบบนสมาร์ตโฟน Android จำนวน 6 รุ่น พบว่าเวลาเฉลี่ยในการประมวลผลภาพเพียง 1.46 วินาที และมีอัตราความสำเร็จในการทำงานสูงถึงร้อยละ 99.4 แม้จะพบความล่าช้าเพียงเล็กน้อยในการโหลดครั้งแรกที่ต้องดาวน์โหลดโมเดล ผลการทดสอบภาคสนามในแปลงนาจำนวน 200 ภาพ พบว่าผลการจำแนกของแอปสอดคล้องกับเกษตรกรถึงร้อยละ 90.5 โดยเฉพาะใบข้าวปกติที่ตรงกันเกือบร้อยละ 100 แสดงถึงศักยภาพของแอปในการสนับสนุนการวินิจฉัยโรคในสภาพแวดล้อมจริง นอกจากนี้ผลการประเมินความพึงพอใจจากผู้ใช้งานจริง 10 รายอยู่ในระดับดีมาก ด้วยค่าเฉลี่ย 4.65 ผลการวิจัยยืนยันว่า RiceCare PWA เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการตรวจโรคใบข้าว ช่วยลดเวลาการวินิจฉัย เพิ่มความแม่นยำ และเป็นแนวทางสำคัญในการประยุกต์ AI และ PWA เพื่อสนับสนุนการเกษตรอัจฉริยะในระดับชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
[1] พัชรวิภา ใจจักรคำ, สมภพ ศรลัมพ์, และ มาลินี ศรีอริยนันท์, “การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการโรคพืชยุคใหม่: โอกาสที่มาพร้อมข้อควรระวัง,” วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, ปีที่ 36, ฉบับที่ 2, หน้า 1 – 5,
เม.ย. – มิ.ย. 2569.
[2] โกศล สุขเกษม, พระวัชรพุทธิบัณฑิต (ปรีดา บัวเมือง), ไพรัตน์ ฉิมหาด, ทิพย์วรรณ จันทรา, พระณัฐพงษ์ จันทร์โร, และ ธีรวัฒน์ ทองบุญชู, “เกษตรกรยุคใหม่ สู่แนวทางเกษตรแม่นยำเพื่อความยั่งยืน,” วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, ปีที่ 8, ฉบับที่ 6, หน้า 372 – 386, มิ.ย. 2568.
[3] กฤติยา รุจิโชค, “การจัดการความรู้การผลิตข้าวด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เพื่อพัฒนาเกษตรกรและเพิ่มคุณภาพการผลิตอย่างยั่งยืน,” วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, ปีที่ 7, ฉบับที่ 3, หน้า 231 – 242, ก.ค. – ก.ย. 2565.
[4] Das, P. K., Rupa, S. S., Pumrin, S., Das, U. C., & Hossen, M. K., “Deep Learning for Plant Disease Detection and Classification: A Systematic Analysis and Review,” Current Applied Science and Technology, vol.24, no.4, pp. 1-24, 2024. DOI: 10.55003/cast.2024.259016
[5] Bhola, A., Verma, S., & Kumar, P., “A comparative analysis of deep learning models for cucumber disease classification using transfer learning,” Journal of Current Science and Technology, vol.13, no.1, pp. 23–35, 2023.
[6] อนัญญา พรมโคตร, “ประสิทธิภาพการจำแนกโรคพืชที่แสดงลักษณะทางใบด้วยวิธีโครงข่ายประสาทเทียม แบบคอนโวลูชันร่วมกับอัลกอริทึมการเพิ่มประสิทธิภาพและฟังก์ชันกระตุ้น,” Journal of Information Science and Technology, ปีที่ 14, ฉบับที่ 1, หน้า 34 – 44, ม.ค. – มิ.ย. 2567.
[7] Suksukont, A., & Naowanich, E., “Integration of Capsule Network with CNN for Plant Leaf Disease Classification,” APHEIT International Journal of Interdisciplinary Social Sciences and Technology, vol.14, no.1, pp. 48-58, 2025.
[8] Sivagami, S., & Mohanapriya, S., “Tomato leaf disease detection using image processing technique,” International Journal of Agricultural Technology, vol.17, no.3, pp. 1135-1146, 2021.
[9] Sookkhasem, S., Rungwachira, P., & Piyawitwanich, S., “CNN-Based Approach to Rice Plant Disease Classification: Overfitting Prevention Strategies,” Thailand Electrical Engineering Journal, vol.4, no.3, pp. 1-5, 2024.
[10] ประมูล สุขสกาวผ่อง และ ธีรพล สืบชมภู,“การพัฒนาแอปพลิเคชันพืชสมุนไพรพื้นบ้าน พื้นที่ป่าชุมชนเทศบาลเกาะแก้ว ด้วยเทคนิคการจำแนกข้อมูลด้วยต้นไม้ตัดสินใจ,” วารสารวิชาการการจัดการเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, ปีที่ 12, ฉบับที่ 1, หน้า 145 – 156, ม.ค. – มิ.ย. 2568.
[11] กรมพัฒนาที่ดิน, “แนวทางการส่งเสริมการเกษตรที่เหมาะสมตามฐานข้อมูลแผนที่เกษตรเชิงรุก (AGRI-MAP) จังหวัดลพบุรี,” กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 2564.
[12] กรมการข้าว, “โรคข้าว และการป้องกันกำจัด,” องค์ความรู้เรื่องข้าว. [ออนไลน์]. Available: https://rkb.ricethailand.go.th/web/content_page.php?code=A-VIVSO5ZWMG [เข้าถึงเมื่อ: 25 ต.ค. 2568].
[13] D. I. D. Saputra, “Rice leafs disease dataset,” Kaggle. [Data set]. 2022. [online]. Available: https://www.kaggle.com/datasets/dedeikhsandwisaputra/rice-leafs-disease-dataset. [Accessed: 25 October 2025].
[14] Tharwat A., “Classification assessment methods,” Applied Computing and Informatics, vol.17, no.1, pp. 168–192, 2021. DOI: 10.1016/j.aci.2018.08.003
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิศวกรรมและเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของวารสาร
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น

