การผลิตคอนกรีตบล็อกเชิงตันไม่รับน้ำหนักจากส่วนผสมวัสดุซากต้นข้าวโพด

ทิพา  ตันเจริญรัตน์; นคร  ไชยวงศ์ศักดา; ศศิชา  สุขกาย; กฤษณะพันธุ์  ตันเจริญรัตน์; ไพโรจน์  ด้วงนคร; รัชนี  ลือดารา; วัฒนพล  อยุ่สวัสดิ์; มีชัย  เทพนุรัตน์; เสกสรรค์  วินยางค์กูล

doi:10.14456/jeit.2026.13

ผู้แต่ง

ทิพา ตันเจริญรัตน์ โปรแกรมวิชาสถาปัตยกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
นคร ไชยวงศ์ศักดา โปรแกรมวิชาวิศวกรรมโลจิสติกส์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
ศศิชา สุขกาย โปรแกรมวิชาสถาปัตยกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
กฤษณะพันธุ์ ตันเจริญรัตน์ โปรแกรมวิชาสถาปัตยกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
ไพโรจน์ ด้วงนคร โปรแกรมวิชาอุตสาหกรรมศิลป์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
รัชนี ลือดารา โปรแกรมวิชาอุตสาหกรรมศิลป์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
วัฒนพล อยุ่สวัสดิ์ โปรแกรมวิชาสถาปัตยกรรม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
มีชัย เทพนุรัตน์ โปรแกรมวิชาฟิสิกส์ คณะคุรุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
เสกสรรค์ วินยางค์กูล โปรแกรมวิชาวิศวกรรมโลจิสติกส์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

DOI:

https://doi.org/10.14456/jeit.2026.13

คำสำคัญ:

คอนกรีตบล็อกเชิงตันไม่รับน้ำหนัก, ซากต้นข้าวโพด, วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยเฉพาะแกนด้านในของลำต้นข้าวโพดมาใช้เป็นส่วนผสมทดแทนมวลรวมบางส่วนในการผลิตคอนกรีตบล็อก โดยมุ่งวิเคราะห์ผลของการแทนที่มวลรวมด้วยแกนข้าวโพดในสัดส่วนร้อยละ 15, 20 และ 25 ต่อคุณสมบัติทางกายภาพและทางกลของคอนกรีตบล็อก การทดลองครอบคลุมการประเมินความหนาแน่นและความต้านทานแรงอัด เพื่อพิจารณาความเหมาะสมของวัสดุที่พัฒนาขึ้นสำหรับการใช้งานเป็นบล็อกผนังไม่รับน้ำหนัก ผลการทดสอบแสดงให้เห็นว่า เมื่อเพิ่มปริมาณแกนข้าวโพด ในส่วนผสมความหนาแน่นของคอนกรีตบล็อกมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องจาก 2,453.4 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ที่สัดส่วนร้อยละ 15 เหลือ 2,243.8 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ที่สัดส่วนร้อยละ 25 ในทำนองเดียวกัน ค่าความต้านทานแรงอัดลดลงจาก 24.274 MPa ที่สัดส่วนร้อยละ 15 เหลือ 15.848 MPa ที่สัดส่วนร้อยละ 25 แนวโน้มดังกล่าวสะท้อน ให้เห็นว่าการเพิ่มปริมาณแกนข้าวโพดส่งผลให้โครงสร้างภายในของคอนกรีตบล็อกมีความพรุนเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อการลดลงของน้ำหนักและกำลังรับแรงอัด อย่างไรก็ตาม ค่าความต้านทานแรงอัดของคอนกรีตบล็อกทุกสัดส่วนยังอยู่ในระดับที่เหมาะสมต่อการใช้งานเป็นบล็อกผนังไม่รับน้ำหนัก เมื่อพิจารณาความสมดุลระหว่างน้ำหนักและกำลังรับแรงอัด พบว่าสัดส่วนการแทนที่ไม่เกินร้อยละ 20 ให้ผลลัพธ์ที่เหมาะสมที่สุด โดยยังคงความแข็งแรงในระดับที่เพียงพอ พร้อมทั้งช่วยลดน้ำหนักของวัสดุได้อย่างมีนัยสำคัญ งานวิจัยนี้จึงแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของแกนข้าวโพดในการประยุกต์ใช้เป็นส่วนผสมในคอนกรีตบล็อก และเป็นแนวทางหนึ่งในการพัฒนาวัสดุก่อสร้างจากทรัพยากรทางการเกษตรที่มีอยู่ในท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสมต่อการใช้งานจริง

เอกสารอ้างอิง

[1] สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, มอก. 1776-2560 ปูนก่อและปูนฉาบ (Mortar for masonry and plastering). กรุงเทพฯ: กระทรวงอุตสาหกรรม, 2560.

[2] S. Saksakulkrai, S. Chantara, P. Kraisitnitikul, D. Srivastava, and Z. Shi, “Unveiling the origins of Northern Thailand’s haze: comprehensive chemical characterization and source apportionment of PM2.5 using targeted molecular markers,” Journal of Environmental Sciences, vol. 159, pp. 635–648, 2026.

[3] W. Fhagatong, S. Visitsak, and S. Surit, “Structure Weight Estimation of Low Rise Steel Frame Buildings by Generative Design,” Kmutnb Journal, 2019.

[4] S. P. Sravut, "Strength Development of Hollow Non-Bearing Concrete Masonry Units Using Fly Ash As An Additive," M.Eng. thesis, Suranaree Univ. of Technology, Nakhon Ratchasima, Thailand, 2017.

[5] Z. Lu, Z. Zhao, M. Wang, and W. Jia, “Effects of corn stalk fiber content on properties of biomass brick,” Construction and Building Materials, vol. 127, pp. 11–17, 2016.

[6] M. S. Ahmad, M. N. Ahmad, T. Muhammad, M. J. Khan, F. Jabbir, S. A. Alghamdi, M. Alhomrani, and A. S. Alamri, “Utilizing agricultural waste in brick manufacturing for sustainable consumption and circular economy,” Scientific Reports, vol. 15, Art. 22741, 2025.

[7] J. Chen and C.-S. Poon, “Photocatalytic cementitious materials: Influence of the microstructure of cement paste on photocatalytic pollution degradation,” Environmental Science & Technology, vol. 43, no. 22, pp. 8584–8590, Nov. 2009.

[8] F. Hamidi and F. Aslani, “TiO2-based photocatalytic cementitious composites: Materials, properties, influential parameters, and assessment techniques,” Nanomaterials, vol. 9, no. 10, Art. 1444, 2019.

[9] สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร, "ข้าวโพด," 2016. [ออนไลน์]. Available: https://ebook.lib.ku.ac.th/ebook27/ebook/2011-005-0086/#p=8. [Accessed: 24 Oct. 2025].

[10] S. Saowanee, "Lightweight Concrete Block Form Corn Stalks," M.Arch. thesis, Chiang Mai Univ., Chiang Mai, Thailand, 2016. [Online]. Available: https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:124735

[11] J. Pongsak, "The Mechanical Properties and Thermal Conductivity of Concrete Block from Agricultural Wastes," The Journal of KMUTNB, vol. 29, no. 2, pp. 342–351, 2019.

[12] R. Jarabo, M. C. Monte, E. Fuente, S. F. Santos, and C. Negro, “Corn stalk from agricultural residue used as reinforcement fiber in fiber-cement production,” Ind. Crops Prod., vol. 43, pp. 832–839, 2013.

[13] M. R. Ahmad, B. Chen, S. Y. Oderji, and M. Mohsan, “Development of a new bio-composite for building insulation and structural purpose using corn stalk and magnesium phosphate cement,” Energy and Buildings., vol. 173, pp. 719–733, 2018.

[14] S. Salem, Y. Hamdy, E.-S. Abdelraouf, and M. Shazly, “Towards sustainable concrete: Cement replacement using Egyptian cornstalk ash,” Case Stud. Constr. Mater., vol. 17, p. e01193, Dec. 2022.

[15] S. A. Stel’makh, A. N. Beskopylny, E. M. Shcherban’, D. V. Mavzolevskii, S. P. Drukarenko, A. A. Chernil’nik, D. M. Elshaeva, and A. A. Shilov, “Influence of Corn Cob Ash Additive on the Structure and Properties of Cement Concrete,” Constr. Mater. & Prod., vol. 7, no. 3, 2024.

[16] M. M. Ahmed, et al., “Utilizing Agricultural Residues from Hot and Cold Climates for Construction Materials,” Sustainability, vol. 16, no. 23, 2024.

[17] S. A. Mohammed, et al., “An environmental sustainability roadmap for partially substituting agricultural waste for sand in cement blocks,” Frontiers in Built Environment, vol. 9, 2023.

[18] สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, มอก. 2895-2564 คอนกรีตบล็อกไม่รับน้ำหนัก (Non-load bearing concrete masonry units). กรุงเทพฯ: กระทรวงอุตสาหกรรม, 2564.

[19] Z. P. Bažant and J. Planas, Fracture and Size Effect in Concrete and Other Quasibrittle Materials. Boca Raton, FL, USA: CRC Press, 1998.

[20] A. M. Neville, Properties of Concrete, 5th ed. Harlow, U.K.: Pearson Education Limited, 2011.