การศึกษาการเปรียบเทียบการใช้พลังงานต่อจำนวนผู้โดยสารของรถไฟฟ้าสายสีแดงสายเหนือ ของรถไฟฟ้า Hitachi Series 1000 และ Hitachi Series 2000

ผู้แต่ง

  • ทวีทรัพย์ ตุ้มทอง ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • วิชัย ศิวะโกศิษฐ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • วิรุณศักดิ์ สันติเพ็ชร์ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • สรวิศ ลิ้มทองกุล ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

DOI:

https://doi.org/10.14456/jeit.2026.12

คำสำคัญ:

ระบบรวมศูนย์เพื่อการกำกับ-ควบคุม-และจัดเก็บข้อมูลแบบเรียลไทม์, ระบบจัดเก็บค่าโดยสารอัตโนมัติ, หน่วยไฟฟ้าต่อผู้โดยสาร-กิโลเมตรเฉลี่ยของรถไฟฟ้า, หน่วยไฟฟ้าต่อตู้-กิโลเมตรเฉลี่ยของรถไฟฟ้า

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เปรียบเทียบการใช้พลังงานไฟฟ้าต่อผู้โดยสาร-กิโลเมตร (kWh/pass-km) และต่อตู้-กิโลเมตร (kWh/car-km) ของรถไฟฟ้าสายสีแดงสายเหนือ ระหว่าง Hitachi Series 1000 (6 Car) และ Hitachi Series 2000  (4 Car) โดยใช้ข้อมูลจากระบบ SCADA และ OD Matrix ของระบบ AFC ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ผลการวิเคราะห์พบว่า Series 1000 มีค่าเฉลี่ยการใช้พลังงานต่อผู้โดยสาร-กิโลเมตรสูงกว่า (0.2179–0.2411) เมื่อเทียบกับ Series 2000 (0.1547–0.1749) และมีค่าเฉลี่ยการใช้พลังงานต่อตู้-กิโลเมตรมากกว่า (4.5933 เทียบกับ 3.3335) ซึ่งสะท้อนถึงความแตกต่างด้านประสิทธิภาพพลังงานของทั้งสองชนิดรถไฟฟ้า ผลการศึกษานี้มีนัยสำคัญต่อการเลือกใช้ขบวนรถตามปริมาณผู้โดยสาร การวางแผนเดินรถแบบยืดหยุ่นตามช่วงเวลา การประเมินต้นทุนพลังงานในระยะยาว และการสนับสนุนการจัดซื้อหรือปรับปรุงขบวนรถในอนาคต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความคุ้มค่าของระบบรถไฟฟ้าโดยรวม

เอกสารอ้างอิง

[1] Sara-Rail (สาระ-รถไฟ), "รถไฟฟ้า Hitachi Series 1000 และ Hitachi Series 2000," Facebook, 2023. [Online]. Available: https://www.facebook.com/SaraRail.TH/photos. [Accessed: Nov. 15, 2024].

[2] พงศธร เหล่าอัน, ธเนศ เสถียรนาม, วิชุดา เสถียรนาม, นุวงศ์ ชลคุป, พีรวัฒน์ สายสิริรัตน์, และ ณัฐพล พรสัตยวงศ์, "ดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของรถโดยสารประจำทางในเมืองขอนแก่น," วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), ปีที่ 22, ฉบับที่ 3, หน้า 22-26, ก.ค.-ก.ย. 2565.

[3] ภาณุพงศ์ นันทสินธ์, ดนัย นิลสุวรรณ, พรอนันต์ กิจอมรชัย, สิปปภาส สิริเกษมสุข, ศุภชัย เหมือนโพธิ์, และ ดำรง ถาวร, "ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้บริการรถโดยสารสาธารณะพลังงานไฟฟ้า," วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, ปีที่ 2, ฉบับที่ 2, หน้า 55-58, ก.ค.-ธ.ค. 2561.

[4] Q. Zhang, H. Yu, X. Su, and Y. Li, "Energy Consumption Analysis of High-Speed Trains under Real Vehicle Test Conditions," Journal of Advanced Transportation, vol. 2022, pp. 1-13, May 2022. DOI: 10.1155/2022/1876579.

[5] P. Zhao, Y. Li, B. Han, R. Yang, and Z. Liu, "Integrated Optimization of Rolling Stock Scheduling and Flexible Train Formation Based on Passenger Demand for an Intercity High-Speed Railway," Sustainability, vol. 14, no. 5650, pp. 1-22, May 2022. DOI: 10.3390/su14095650.

[6] M. Kondo, "A Simplified Method to Calculate the Energy Consumed by Rolling Stock," Railway Technology Avalanche, no. 38, pp. 226-229, Mar. 2012.

[7] R. Mu, F. Gao, H. Zhao, F. Xia, and Y. Fu, "Simulation of EMU: Vehicle Energy Consumption Evaluation," in Proceedings of the 5th International Conference on Electrical Engineering and Information Technologies for Rail Transportation (EITRT) 2021, Singapore: Springer, 2022, pp. 107-117. DOI: 10.1007/978-981-16-9913-9_10.

[8] Bureau of Transportation Statistics (BTS), "Energy Intensity of Passenger Modes," [online]. Available: https://www.bts.gov/content/energy-intensity-passenger-modes. [Accessed: 2 Dec. 2025].

[9] H. B. Zhao, "Relationship between Energy Consumption and Speed of the EMU," in Proceedings of the 4th International Conference on Electrical & Electronics Engineering and Computer Science (ICEEECS 2016), Beijing, China: Atlantis Press, 2016, pp. 579-583. DOI: 10.2991/iceeecs-16.2016.116.

[10] N. Ghaviha, F. Wallin, E. Dahlquist, and M. Bohlin, "An Algorithm for Optimal Control of an Electric Multiple Unit," in Proceedings of the 55th Conference on Simulation and Modelling (SIMS 55), Aalborg, Denmark, 2014, pp. 300-307.

[11] J.-C. Jong and E.-F. Chang, "Models for estimating energy consumption of electric trains," Journal of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, vol. 6, pp. 278-291, 2005.

[12] บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด, "รถไฟฟ้าสายสีแดง เพิ่มความถี่เดินรถ 10-15 นาที เริ่ม 15 ส.ค.นี้," [ออนไลน์]. Available: https://www.prachachat.net/breaking-news/news-1370409. [เข้าถึงเมื่อ: 15 พ.ย. 2024].

[13] บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด, "สรุปรายงานประจำวัน (Daily Report)," เอกสารภายในองค์กร, บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด, 2024.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

28-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

[1]
ตุ้มทอง ท., ศิวะโกศิษฐ ว., สันติเพ็ชร์ ว., และ ลิ้มทองกุล ส., “การศึกษาการเปรียบเทียบการใช้พลังงานต่อจำนวนผู้โดยสารของรถไฟฟ้าสายสีแดงสายเหนือ ของรถไฟฟ้า Hitachi Series 1000 และ Hitachi Series 2000”, JEIT, ปี 4, ฉบับที่ 2, น. 53–71, เม.ย. 2026.