การออกแบบและพัฒนาระบบบริการดิจิทัลผ่าน LINE OFFICIAL ACCOUNT สำหรับวิสาหกิจชุมชนในอำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ออกแบบและพัฒนาระบบบริการดิจิทัลผ่าน LINE Official Account สำหรับวิสาหกิจชุมชน และ (2) ประเมินการยอมรับระบบของผู้ใช้งานตามแบบจำลอง Technology Acceptance Model (TAM) การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงออกแบบและพัฒนา โดยประยุกต์ใช้วงจรการพัฒนาระบบ (System Development Life Cycle: SDLC) เป็นกรอบในการพัฒนาระบบ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการวิเคราะห์ความต้องการ จำนวน 17 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ จำนวน 3 คน และผู้ใช้งานระบบ จำนวน 60 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ระบบบริการดิจิทัลที่พัฒนาขึ้นสามารถบูรณาการข้อมูลวิสาหกิจชุมชน ผลิตภัณฑ์และบริการ ข้อมูลการท่องเที่ยว ข่าวสารการติดต่อสื่อสาร และบริการดิจิทัลต่าง ๆ ผ่าน LINE Official Account ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการประเมินคุณภาพของระบบโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.59, S.D. = 0.17) ขณะที่ผลการประเมินการยอมรับเทคโนโลยีของผู้ใช้งานโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.64, S.D. = 0.48) โดยด้านการรับรู้ถึงประโยชน์ของระบบ มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ( = 4.70) รองลงมาคือ การรับรู้ถึงความง่ายในการใช้งาน ( = 4.67) ความตั้งใจในการใช้งาน ( = 4.62) และทัศนคติต่อการใช้งาน ( = 4.57) ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าระบบสามารถตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและได้รับการยอมรับในระดับสูง ซึ่งองค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัย คือ การเสนอกรอบการออกแบบและพัฒนาระบบบริการดิจิทัลผ่าน LINE Official Account โดยบูรณาการกระบวนการ SDLC ร่วมกับแบบจำลอง TAM ซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและประเมินระบบบริการดิจิทัลสำหรับวิสาหกิจชุมชนที่มีบริบทการดำเนินงานแตกต่างกัน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบบริการดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนประเภทอื่นได้ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ออกแบบและพัฒนาระบบบริการดิจิทัลผ่าน LINE Official Account สำหรับวิสาหกิจชุมชน และ (2) ประเมินการยอมรับระบบของผู้ใช้งานตามแบบจำลอง Technology Acceptance Model (TAM) โดยจากการทบทวนบริบทของวิสาหกิจชุมชนพบว่า การให้ข้อมูลผลิตภัณฑ์ บริการ การท่องเที่ยว ข่าวสาร และช่องทางการติดต่อยังมีลักษณะแยกตามช่องทางการสื่อสาร การวิจัยจึงมุ่งพัฒนาระบบบริการดิจิทัลที่รวบรวมบริการดังกล่าวไว้ในช่องทางเดียว โดยใช้การวิจัยเชิงออกแบบและพัฒนา (Design and Development Research) และประยุกต์ใช้วงจรการพัฒนาระบบ (System Development Life Cycle: SDLC) เนื่องจากเป็นกระบวนการที่ช่วยให้การพัฒนาระบบดำเนินไปอย่างเป็นลำดับตั้งแต่การวิเคราะห์ความต้องการ การออกแบบ การพัฒนา การทดสอบ และการปรับปรุงระบบ ขณะที่แบบจำลอง TAM ใช้สำหรับประเมินการรับรู้และการยอมรับระบบของผู้ใช้งานภายหลังการพัฒนา กรณีศึกษาประกอบด้วยวิสาหกิจชุมชน 2 แห่ง โดยมีผู้ให้ข้อมูลในการวิเคราะห์ความต้องการ จำนวน 17 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ จำนวน 3 คน และผู้ใช้งานระบบ จำนวน 60 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ระบบที่พัฒนาขึ้นสามารถรวบรวมและนำเสนอข้อมูลวิสาหกิจชุมชน ผลิตภัณฑ์และบริการ ข้อมูลการท่องเที่ยว ข่าวสาร ช่องทางการติดต่อ และบริการดิจิทัลภายนอกผ่าน LINE Official Account ในโครงสร้างบริการเดียว ผลการประเมินคุณภาพระบบโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.59, S.D. = 0.17) ขณะที่ผลการประเมินการยอมรับเทคโนโลยีของผู้ใช้งานโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.64, S.D. = 0.48) โดยการรับรู้ถึงประโยชน์ของระบบ (Perceived Usefulness) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ( = 4.70, S.D. = 0.46) รองลงมาคือ การรับรู้ถึงความง่ายในการใช้งาน (Perceived Ease of Use) ( = 4.67, S.D. = 0.48) ความตั้งใจในการใช้งาน (Behavioral Intention to Use) ( = 4.62, S.D. = 0.49) และทัศนคติต่อการใช้งาน (Attitude Toward Using) ( = 4.57, S.D. = 0.50) ตามลำดับ องค์ความรู้จากการวิจัย คือ แนวทางการออกแบบและพัฒนาระบบบริการดิจิทัลผ่าน LINE Official Account ที่เชื่อมโยงการวิเคราะห์ความต้องการ การพัฒนาระบบตาม SDLC และการประเมินการยอมรับตามองค์ประกอบของ TAM เข้าด้วยกัน ซึ่งสามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการพัฒนาระบบในบริบทที่มีลักษณะใกล้เคียง โดยต้องปรับรูปแบบการให้บริการให้เหมาะสมกับบริบทและความต้องการของผู้ใช้งานในแต่ละพื้นที่