การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กรและการวิเคราะห์แหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราชตามมาตรฐาน ISO 14064-1 และแนวทางขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 2) จำแนกและวิเคราะห์แหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มีนัยสำคัญในแต่ละขอบเขต และ 3) จัดทำฐานข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กรเพื่อใช้เป็นแนวทางในการวางแผนมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของมหาวิทยาลัย การศึกษานี้ใช้ข้อมูลกิจกรรมของปีการศึกษา 2565 ร่วมกับค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยการปล่อยจากกิจกรรมการเดินทางไป-กลับของบุคลากรและนักศึกษาในขอบเขตที่ 3 ได้ประเมินจากสมมติฐานรูปแบบการเดินทางร่วมกับข้อมูลประชากรจริงของมหาวิทยาลัย ผลการวิจัยพบว่า มหาวิทยาลัยมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิรวมทั้งสิ้น 8,669.85 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO₂eq) ต่อปี คิดเป็นอัตราการปล่อยเฉลี่ย 0.94 tCO₂eq ต่อคนต่อปี โดยขอบเขตที่ 3 มีสัดส่วนสูงสุดร้อยละ 62.38 รองลงมาคือ ขอบเขตที่ 2 ร้อยละ 27.70 และขอบเขตที่ 1 ร้อยละ 9.92 ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์แหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญ  พบว่า การเดินทางไป-กลับของบุคลากรและนักศึกษาด้วยยานพาหนะส่วนตัวเป็นแหล่งปล่อยสูงสุด คิดเป็น 3,629.61 tCO₂eq ต่อปี รองลงมาคือการใช้พลังงานไฟฟ้าในระบบอาคารและส่วนกลาง คิดเป็น 2,401.54 tCO₂eq ต่อปี และการกำจัดขยะมูลฝอย 1,294.39 tCO₂eq ต่อปี ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะของมหาวิทยาลัยในพื้นที่ภูมิภาคที่มีข้อจำกัดด้านระบบขนส่งสาธารณะ ส่งผลให้กิจกรรมการเดินทางเป็นแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มีนัยสำคัญ ฐานข้อมูลที่ได้จากการศึกษานี้สามารถใช้สนับสนุนการกำหนดนโยบายและมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของมหาวิทยาลัย ทั้งในด้านการจัดการการเดินทาง การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และการจัดการของเสีย เพื่อขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยสู่การเป็นองค์กรคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน