การศึกษาความเหมาะสมของแหล่งน้ำผิวดินเพื่อออกแบบระบบประปาตำบล กรณีศึกษาเทศบาลตำบลหนองพ้อ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ความเหมาะสมของแหล่งน้ำผิวดินด้านปริมาณ คุณภาพ และสมดุลน้ำ 2) ออกแบบแนวทางการพัฒนาระบบประปาผิวดินเพื่อบูรณาการร่วมกับระบบประปาบาดาลเดิมของเทศบาลตำบลหนองพ้อ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนาม ข้อมูลทางอุทกวิทยา และการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางห้องปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า แหล่งน้ำผิวดินกรณีศึกษา (บ่อขุดดิน หมู่ที่ 6 บ้านควนพลี พื้นที่ 16,000 ตารางเมตร ความลึกเฉลี่ย 3-5 เมตร) มีปริมาณน้ำกักเก็บเพียงพอตลอดปี โดยมีการสูญเสียน้ำจากการระเหยและการซึมรวมร้อยละ 30 จึงมีความเหมาะสมเป็นแหล่งน้ำดิบเสริมในช่วงฤดูแล้ง ด้านคุณภาพน้ำดิบภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ดี มีค่าออกซิเจนละลายน้ำ (DO) 9.2 mg/L และบีโอดี (BOD) 0.8 mg/L แต่พบค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) เฉลี่ย 5.8 ความขุ่น 5.2 NTU และการปนเปื้อนแบคทีเรียกลุ่มฟีคอลโคลิฟอร์ม 230 MPN/100 mL ในขณะที่ระบบประปาบาดาลเดิม (หมู่ที่ 3) ประสบปัญหาค่าของแข็งละลายน้ำทั้งหมด (TDS) สูง 680 mg/L ซึ่งเกินเกณฑ์มาตรฐานน้ำดื่ม ผู้วิจัยจึงออกแบบระบบผลิตน้ำประปาแบบธรรมดา (Conventional Treatment) เน้นการปรับปรุงค่า pH ให้ได้ระดับ 6.5-7.5 การสร้างตะกอน การกรองทรายเร็ว และการฆ่าเชื้อโรคอย่างมีประสิทธิภาพโดยให้มีคลอรีนอิสระคงเหลือไม่น้อยกว่า 0.2 mg/L ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการบูรณาการน้ำผิวดินที่ผ่านการบำบัดร่วมกับน้ำบาดาลเดิม สามารถแก้ไขปัญหาค่า TDS ที่สูงเกินมาตรฐาน เพิ่มความมั่นคงทางน้ำ และมีความคุ้มค่าด้านต้นทุนการผลิตให้กับชุมชนได้ อย่างยั่งยืน