การประเมินความเสี่ยงเชิงความน่าจะเป็นของผลผลิตข้าวนาปีใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือภายใต้ความไม่แน่นอนของสภาพภูมิอากาศ: การประยุกต์ใช้การจำลองมอนติคาร์โล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การทำนาข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความเปราะบางต่อความผันผวนของสภาพภูมิอากาศอย่างมาก การประเมินผลกระทบแบบเดิมมักละเลยความเสี่ยงเชิงความน่าจะเป็น การศึกษานี้จึงประยุกต์ใช้การจำลองมอนติคาร์โลเพื่อประเมินความเสี่ยง โดยสร้างแบบจำลองสโตคาสติกจากค่าความยืดหยุ่นเชิงประจักษ์ และปรับเทียบค่าคงที่ให้สอดคล้องกับสถิติของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร การจำลองสถานการณ์ 10,000 รอบภายใต้ฉากทัศน์ SSP2-4.5 พบว่าผลผลิตเฉลี่ยอยู่ที่ 10.45 ล้านตัน อย่างไรก็ตาม ค่าความเสี่ยงวิกฤต (VaR) ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95
อยู่ที่ 10.22 ล้านตัน ซึ่งบ่งชี้ว่าผลผลิตอาจลดต่ำกว่าค่าเฉลี่ยประมาณ 0.23 ล้านตันในปีวิกฤต นอกจากนี้ ยังมีความน่าจะเป็นร้อยละ 50.40 ที่ผลผลิตจะต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปีฐาน แนวทางเชิงความน่าจะเป็นนี้เป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารจัดการความเสี่ยงทางเกษตรกรรมที่มีประสิทธิภาพกว่าการคาดการณ์ค่าเฉลี่ยเพียงอย่างเดียว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ภาคีฉาย, นิโรจน์ สินณรงค์, กฤตวิทย์ อัจฉริยะพานิชกุล, และ พัชรินทร์ สุภาพันธ์. (2563). ปัจจัยที่มีผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อการผลิตข้าวและการเกษตรที่ปราดเปรื่องเรื่องสภาพภูมิอากาศในพื้นที่รับน้ำภาคกลาง ประเทศไทย. วารสารวิชาการ มทร. สุวรรณภูมิ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 5(2), 196-218.
ธนากร แสนสาร, วราภรณ์ นันทะเสน, เก นันทะเสน, และ นิโรจน์ สินณรงค์. (2568). ฉายภาพทัศน์ผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอนาคตภายใต้สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อการผลิตข้าวนาปีในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 7(2), 71-82.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2562). ปริมาณการผลิตข้าว [ชุดข้อมูล]. https://catalog.oae.go.th/dataset/dataoae1104
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2564). สถิติการเกษตรของประเทศไทย ปี 2563. สำนักงานฯ.https://www.opsmoac.go.th/kamphaengphet-performance-files-431191
Antle, J. M. (1983). Testing the stochastic structure of production: a flexible moment-based approach. Journal of Business & Economic Statistics, 1(3), 192-201. https://doi.org/10.2307/1391337
Artzner, P., Delbaen, F., Eber, J. M., & Heath, D. (1999). Coherent measures of risk. Mathematical finance, 9(3), 203-228. https://doi.org/10.1111/1467-9965.00068
Attavanich, W. (2018). The effect of climate change on Thailand’s agriculture. In International Academic Conference Proceedings. (pp. 23-40). https://mpra.ub.uni-muenchen.de/84005/
Battese, G. E., Rambaldi, A. N., & Wan, G. H. (1997). A stochastic frontier production function with flexible risk properties. Journal of Productivity Analysis, 8(3), 269-280. https://doi.org/10.1023/A:1007755604744
Hardaker, J. B., Lien, G., Anderson, J. R., & Huirne, R. B. (2015). Coping with risk in agriculture: Applied decision analysis (3rd Ed.). Cabi. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/book/10.1079/9781780645742.0000
IPCC. (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Cambridge University Press.
Jatuporn, C., & Takeuchi, K. (2023). Assessing the impact of climate change on the agricultural economy in Thailand: An empirical study using panel data analysis. Environmental Science and Pollution Research, 30, 8123-8132. https://doi.org/10.1007/s11356-022-22743-0
Just, R. E., & Pope, R. D. (1978). Stochastic specification of production functions and economic implications. Journal of econometrics, 7(1), 67-86. https://doi.org/10.1016/0304-4076(78)90006-4
Komarek, A. M., De Pinto, A., & Smith, V. H. (2020). A review of types of risks in agriculture: What we know and what we need to know. Agricultural systems, 178, 102738. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2019.102738
Sinnarong, N., Chen, C. C., McCarl, B., & Tran, B. L. (2019). Estimating the potential effects of climate change on rice production in Thailand. Paddy and Water Environment, 17, 761-769. https://doi.org/10.1007/s10333-019-00755-w
Sinnarong, N., Kuson, S., Nunthasen, W., Puphoung, S., & Souvannasouk, V. (2022). The potential risks of climate change and weather index insurance scheme for Thailand's economic crop production. Environmental Challenges, 8, 100575. https://doi.org/10.1016/j.envc.2022.100575
Wilks, D. S. (2011). Statistical methods in the atmospheric sciences (3rd Ed.). Academic press.
World Bank Group. (2022). Climate Change Knowledge Portal. https://climateknowledgeportal.worldbank.org
Yu, Y., Clark, J. S., Tian, Q., & Yan, F. (2022). Rice yield response to climate and price policy in high-latitude regions of China. Food Security, 14(5), 1143-1157. https://doi.org/10.1007/s12571-021-01253-w
