การพัฒนาคู่มือปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการติดตั้งและบำรุงรักษาระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา จากการประเมินความเสี่ยงเชิงระบบด้วยเทคนิค What-If Analysis สำหรับประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคา เป็นการส่งเสริมพลังงานหมุนเวียนในประเทศไทยอย่างหนึ่ง อย่างไรก็ตามการติดตั้งและบำรุงรักษาระบบดังกล่าวมีความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน โดยเฉพาะความเสี่ยงจากการตกจากที่สูง ไฟฟ้าช็อต และวัตถุตกหล่น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้องทั้งจากในประเทศและต่างประเทศ วิเคราะห์ช่องว่างของมาตรฐานไทย และประเมินความเสี่ยงด้วยเทคนิค What-If Analysis เพื่อพัฒนาแนวทางความปลอดภัยที่เหมาะสม โดยผู้วิจัยได้วิเคราะห์มาตรฐานและคู่มือจากประเทศสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และประเทศไทย รวมทั้งสิ้น 14 ฉบับ พร้อมจัดทำกรอบประเมินความเสี่ยงในประเด็นหลักจำนวน 10 ข้อ โดยผลการประเมินความเสี่ยงพบว่า 93% ของกรณีศึกษาอยู่ในระดับความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้จากผลการศึกษานี้ได้มีการจัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติงานอย่างปลอดภัยสำหรับงานติดตั้งและบำรุงรักษาระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา และรายการตรวจสอบก่อนเริ่มปฏิบัติงานที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริง สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมและข้อจำกัดในประเทศไทย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ. 2558. (2558, 6 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนที่ 7 ก หน้า 1-7.
กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับนั่งร้านและค้ำยัน พ.ศ. 2564. (2564, 1 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 14 ก หน้า 11-13.
กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาแวดล้อมในการทำงาน ในสถานที่ที่มีอันตรายจากการตกจากที่สูงและที่ลาดชันจากวัสดุกระเด็น ตกหล่น และพังทลาย และจากการตกลงไปในภาชนะเก็บหรือรองรับวัสดุ พ.ศ. 2564. (2564, 2 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 15 ก หน้า 51-56.
ระเบียบกรมโรงงานอุตสาหกรรมว่าด้วยหลักเกณฑ์การบ่งชี้อันตราย การประเมินความเสี่ยง และการจัดทำแผนงานบริหารจัดการความเสี่ยง พ.ศ. 2543. (2544, 20 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 118 ตอนพิเศษ 58 ง หน้า 28-55.
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2555). การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์. กระทรวงพลังงาน.
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการคำนวณออกแบบและควบคุมการใช้นั่งร้านโดยวิศวกร. (2564, 30 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนพิเศษ 293 ง หน้า 27-32.
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. (2567). มาตรฐานการปฏิบัติงานด้วยความปลอดภัย งานติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคา (Solar Rooftop).
สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย. (2566). คู่มือการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคา. TEMCA ACADEMY.
H. Whakatutuki. (2012). Best practice guidelines for working on roofs. Ministry of Business, Innovation and Employment (MBIE).
New South Wales Government. (2009). Safe work on roofs. WorkCover NSW.
U.S. Department of Labor Occupational Safety and Health Administration. (2015). Protecting roofing workers. OSHA.
SafeWork NSW. (2021). Guide to safe solar panel installation. SafeWork NSW.
Solar Energy UK. (2020). Industry best practice manual 2.0: Guidelines for the operation and maintenance of rooftop solar photovoltaic systems. Solar Energy UK.
The National Renewable Energy Laboratory. (2018). Best practices for operation and maintenance of photovoltaic and energy storage systems (3rd ed.). NREL.
Health and Safety Executive. (2020). Health and safety in roof work (5th ed.) HSE.
