การสะสมทางชีวภาพของโลหะหนักในปลาเศรษฐกิจบางชนิดจากบ้านบางบ่อ จังหวัดสมุทรสงคราม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การสะสมทางชีวภาพของ แคดเมียม ทองแดง ตะกั่ว และสังกะสี ที่สะสมอยู่ใน เหงือก ตับ และเนื้อ ของปลากระบอกดำ (Greenback mullet, Liza subviridis) ปลากุเรา (Fourfinger threadfin, Eleutheronema tetradactylum) ปลาทู (Short-bodied mackerel, Rastrelliger brachysoma) และปลาอินทรีบั้ง (Narrow-barred Spanish mackerel, Scomberomorus commerson) ที่เก็บรวบรวมจากอวนลอย บริเวณบ้านบางบ่อ จังหวัดสมุทรสงคราม ผลจากการวิเคราะห์ปริมาณของโลหะหนักที่สะสม พบสังกะสีมีการสะสมสูงสุดในเหงือกของปลาทู (52.762 มิลลิกรัม/กิโลกรัม) ส่วนทองแดงมีการสะสมสูงสุดในตับของปลากระบอกดำ (24.275 มิลลิกรัม/กิโลกรัม) ตรวจไม่พบแคดเมียมและตะกั่วในตัวอย่างปลาที่นำมาศึกษาครั้งนี้ ทองแดงและสังกะสีส่วนใหญ่มีการสะสมในตับและเหงือก ส่วนเนื้อพบการสะสมน้อยที่สุดโดยมีแนวโน้มการสะสมมากที่สุดในปลาอินทรีบั้ง ปริมาณการสะสมของโลหะหนักในอวัยวะส่วนต่าง ๆ ของปลาทุกชนิดที่ทำการศึกษา พบว่าทองแดงมีการสะสมในตับสูงสุดอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ปริมาณทองแดงและสังกะสีที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ในเนื้อปลาต่ำกว่ามาตรฐานกำหนดของกระทรวงสาธารณสุขและของสหภาพยุโรป ซึ่งปลอดภัยต่อผู้บริโภค
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 98 (พ.ศ. 2529) เรื่อง มาตรฐานอาหารที่มีสารปนเปื้อน. (21 มกราคม 2529). ราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ. เล่ม 103 ตอนที่ 23. หน้า 16-19.
ชัยพฤกษ์ วงศ์สุวรรณ. (2553). คุณภาพสิ่งแวดล้อม และแนวโน้มผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อพื้นที่ชายฝั่งทะเลบริเวณปากแม่น้ำแม่กลอง. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 18(4), 38-49.
ภัทราวุธ ไทยพิชิตบูรพา, เชษฐพงษ์ เมฆสัมพันธ์ และ ชลาทิพ จันทร์ชมพู. (2562). การสะสมโลหะหนักในสิ่งแวดล้อมทางน้ำและผลกระทบต่อโลมาอิรวดี บริเวณอ่าวตราด จังหวัดตราด. มหาวิทยาลัยบูรพา.
วิกันดา ชัยบุตร. (2541). การศึกษาปริมาณโลหะหนักในน้ำ ดินตะกอนและเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ของปลาบางชนิดในแม่น้ำแม่กลอง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์] iThesis Kasetsart University. https://www-lib-ku-ac-th.kasetsart.idm.oclc.org/KUthesis/2541/WigundaCha/index.html
ศุภกาญจน์ พงศ์ยี่หล้า. (2565). การเปลี่ยนแปลงและการปรับตัวในการใช้ทรัพยากรชายฝั่งของชุมชนประมง ตำบลบางแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม: มุมมองจากประวัติศาสตร์ท้องถิ่น. รายงานผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์ ภายใต้ชุดโครงการวิจัยเรื่องความเปลี่ยนแปลงและการปรับตัวของชาวประมงขนาดเล็กในยุค “การปฎิรูป” การประมงของประเทศไทย: กรณีชุมชนชายฝั่ง จ. สมุทรสงคราม.มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ศุภลักษณ์ พวงสุวรรณ. (2557). ปริมาณโลหะหนักบางชนิดในปลาทูน่าบริเวณแนวสันเขาใต้น้ำ 90̊ E. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์] PSU Knowledge Bank. http://kb.psu.ac.th/psukb/handle/2010/9649
สมชาย วิบุญพันธ์, ณรงค์ศักดิ์ คงชัย, วิวิธนนท์ บุญยัง และทรงฤทธิ์ โชติธรรมโม.(2549). การปนเปื้อนของสารโลหะหนักในสัตว์ทะเลบางชนิดบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยตอนล่าง. กรมประมง.
สาโรจน์ เริ่มดำริห์, สาวิตรี แกเรียส, และ เกริก วงศ์สอนธรรม. (2552). การปนเปื้อนของโลหะหนักในน้ำ และตะกอนดินบริเวณชายฝั่งทะเลของอ่าวไทยตอนบน. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 47 สาขาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (น. 221-228). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรสงคราม. (2552). สถิติโรงงานอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรสงคราม. สํานักอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรสงคราม
AOAC. (2000). Official methods of analysis of AOAC (17th Ed). Association of Analytical Communities.
Dural, M., Goksu M. Z. L., & Ozak, A. (2007). Investigation of heavy metal levels in economically important fish species captured from the Tuzla lagoon. Food Chemistry, 102(1), 415–421. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2006.03.001
El-Moselhy, K. M., Othman, A. I., Abd El-Azem, H., & El-Metwally, M. E. A. (2014). Bioaccumulation of heavy metals in some tissues of fish in the Red Sea, Egypt. Egyptian Journal of Basic and Applied Sciences,1(2), 97-105. https://doi.org/10.1016/j.ejbas.2014.06.001
Garai, P., Banerjee, P., Mondal, P. & Saha, N.C. (2021). Effect of heavy metals on fishes: Toxicity and bioaccumulation. Journal of Clinical Toxicology, 11(S18), 001.
Jezierska, B., & Witeska, M. (2001). Metal Toxicity to Fish. Reviews in Fish Biology and Fisheries, 11(3), 279-279. https://doi.org/10.1023/A:1020380730689
Jezierska, B., & Witeska, M. (2006). The metal uptake and accumulation in fish living in polluted waters. In Twardowska, I., Allen, H.E., Häggblom, M.M., Stefaniak, S. (Eds). Soil and Water Pollution Monitoring, Protection and Remediation. (pp.107-114). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-4728-2_6
Kidwell, J. M., Phillips, L.J., & Birchard, G.F. (1995). Comparative analyses of contaminant levels in bottom feeding and predatory fish using the National Contaminant Biomonitoring Program Data. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 54, 919-923. https://doi.org/10.1007/BF00197979
Kosgei, P. J., Mwaniki, D.M., & Liti, D.M. (2019). Concentration of selected heavy metals in water and the cummulative effect on selected organs of Oreochromis niloticus and Clarias gariepinus from Lake Victoria, Kenya. Resources and Environment, 9(4), 80-91.
Official Journal of the European Union (EU). (2006). Commission Regulation (EC) No 881/2006 of 19 December 2006, setting maximum levels for certain contaminants in foodstuffs. EUR-Lex. http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1881/oj
Qiao-qiao, C., Guang-wei Zhu, Z., & Langdon, A. (2007). Bioaccumulation of heavy metals in fishes from Taihu Lake, China. Journal of Environmental Sciences, 19(12), 1500-1504. https://doi.org/10.1016/S1001-0742(07)60244-7
Rajeshkumar, S., & Li, X. (2018). Bioaccumulation of heavy metals in fish species from the Meiliang Bay, Taihu Lake, China. Toxicology Report, 18(5), 288-295 https://doi.org/10.1016/j.toxrep.2018.01.007
Sawyer, C. N., McCarty P. L., & Parkin, G. F. (2003). Chemistry for environmental and Engineering and Science (5th Ed). McGraw Hill.
Vinodhini, R., & Narayanan, M. (2008). Bioaccumulation of heavy metals in organs of freshwater fish Cyprinus carpio (Common carp). International Journal of Environmental Science and Technology, 5, 179-182. https://doi.org/10.1007/BF03326011
Watanabe, T., Kiron, V. & Satoh, S. (1997). Trace minerals in fish nutrition. Aquaculture, 151, 185-207. https://doi.org/10.1016/S0044-8486(96)01503-7
Windom, L., & Cranmer, G. (1998). Lack of observed impacts of gas production of bongkot field, Thailand on marine biota. Marine Pollution Bulletin, 36(10), 799-807. https://doi.org/10.1016/S0025-326X(98)00060-5
