ศักยภาพของจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ต่อต้านโรคกาบใบเน่าของข้าวไรซ์เบอร์รี่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคกาบใบเน่าของข้าวไรซ์เบอร์รี่สาเหตุจากเชื้อรา Sarocladium oryzae เป็นโรคหนึ่งที่สำคัญ ทำให้ผลผลิตข้าวลดลงทั้งปริมาณและคุณภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ต่อการยับยั้งเชื้อรา S. oryzae ในห้องปฏิบัติการ และควบคุมโรคกาบใบเน่าของข้าวไรซ์เบอร์รี่ในโรงเรือนปลูกพืชทดลอง เชื้อรา S. oryzae ที่ใช้ทดสอบแยกได้จากข้าวไรซ์เบอร์รี่ที่แสดงอาการกาบใบเน่า และเมล็ดด่างด้วยวิธี tissue transplanting และผ่านการพิสูจน์การเกิดโรคแล้ว การทดสอบประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ 7 สปีชีส์ต่อการยับยั้งการเจริญของเชื้อรา S. oryzae ในสภาพห้องปฏิบัติการโดยใช้วิธี dual culture บนอาหารเลี้ยงเชื้อ Potato dextrose agar ผลการทดลองพบว่ายีสต์ Torulaspora indica DMKU-RP31 สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อรา S. oryzae ได้ดีที่สุดโดยมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเชื้อราสาเหตุโรคอยู่ที่ 22.67% ในขณะที่จุลินทรีย์ปฏิปักษ์อื่นยับยั้งได้ 6 – 20.67% การทดสอบความสามารถในการควบคุมโรคกาบใบเน่าในสภาพโรงเรือนปลูกพืชทดลองโดยพ่นเซลล์หรือสปอร์แขวนลอยจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ความเข้มข้น 1.0 x 105 เซลล์ต่อมล. บริเวณกาบใบของข้าวไรซ์เบอร์รี่อายุ 75 วัน 1 ครั้ง ในระยะตั้งท้อง เทียบกับกรรมวิธีควบคุมที่ใช้น้ำ พบว่าเมื่อข้าวมีอายุ 103 วัน เชื้อรา Trichoderma asperellum CB-Pin-01, T. indica DMKU-RP31 และ Bacillus amyloliquefaciens สามารถลดดัชนีการเกิดโรคกาบใบเน่าได้เมื่อเทียบกับกรรมวิธีควบคุม โดยพบดัชนีการเกิดโรค 11.23%, 12.54% และ 13.22% ตามลำดับ ในขณะที่กรรมวิธีควบคุมพบดัชนีการเกิดโรคสูงถึง 42.53%
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กวินธรรพ์ บุบผา. (2559). การจำแนก Physiological Races ของเชื้อราสาเหตุโรคเมล็ดด่างข้าวและการประเมินโรคบนข้าวพันธุ์ต่าง ๆ. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์]. iThesis Kasetsart University. https://www-lib-ku-ac-th.kasetsart.idm.oclc.org/KUthesis/2559/kawinthun-bup-all.pdf
จุฬารัตน์ หน่อแก้ว, วันพร เข็มมุกด์, โรเบิร์ต เจมส์ แมกกอฟเวิ่น และ ชัยวัฒน์ โตอนันต์. (2564). การคัดเลือกเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ต่อเชื้อรา Fusarium fujikuroi สาเหตุโรคถอดฝักดาบข้าว. วารสารแก่นเกษตร, 49(1), 144-154.
ปัณณวิชญ์ เย็นจิตต์, ธิดา เดชฮวบ และ วาริน อินทนา. (2561). การประยุกต์ใช้ร่วมกันของผงเชื้อ Trichoderma sp. และ Bacillus sp. ต่อการควบคุมโรคเมล็ดด่างที่เกิดจาก Bipolaris oryzae ในข้าว. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร 49(1), 15-26.
พินิจ จันทร. (2555). 100 พันธุ์ข้าวไทย อาหารสู่ครัวโลก. สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
วนิดา ธรรมธุระสาร, ศิริพร ดอนเหนือ, ศิริพร กออินทร์ศักดิ์ และ จินตนา อันอาตม์งาม. (2562). การประเมินความต้านทานต่อโรคกาบใบเน่าและโรคเมล็ดด่างข้าวที่เกิดจากเชื้อรา Sarocladium oryzae. วารสารเกษตร, 35(1), 113-123.
วาริน อินทนา, อรรถกร พรมวี และ ปัณณวิชญ์ เย็นจิตต์. (2561). เพิ่มประสิทธิภาพการควบคุมโรคใบขีดสีน้ำตาลข้าวด้วยการใช้ Trichoderma asperellum NST-009 ร่วมกับ Bacillus subtilis NST-002. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 49(2), 147-158.
สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2555). มหัศจรรย์พันธุ์ข้าวไทย คุณค่าก้าวไกลจากวิถีไทยสู่วิถีโลก (2) ข้าวไรซ์เบอร์รี่: ข้าวอินทรีย์เพื่อสุขภาพ. ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เสริมวิทย์ กาฬภักดี, อรอุมา เพียซ้าย, วันวิสา ศิริวรรณ์, พิมใจ กาฬภักดี และ เนตรนภิส เขียวขำ. (2564). การประยุกต์ใช้ผงเชื้อ Trichoderma asperellum ต่อการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าวที่เกิดจาก Rhizoctonia solani. วารสารแก่นเกษตร, 49(1), 155-166.
อรุณชาญ ชัยเชาว์วิวัฒน์. (2553). การใช้ยีสต์ควบคุมโรคพืช. วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้, 1(1), 46-53.
Benítez, T., Rincón, A. M., Limón, M. C., & Codón, A. C. (2004). Biocontrol mechanisms of Trichoderma strains. International Microbiolology. 7, 249-260.
Das, M. P., Rebecca, L., Sharmila, D., Anu, Banerjee, A., & Kumar, D. (2012). Identification and optimization of cultural conditions for chitinase production by Bacillus amyloliquefaciens SM3. Journal of Chemical and Pharmaceutical Research. 4(11), 4816-4821.
Deb, S. C. & Khair, A. (2018). Control of Seed - Borne Fungi of Rice by Aspergillus and Trichoderma. SSRG International journal of Agriculture & Environment Science. 5(1), 34-39. https://doi.org/10.14445/23942568/IJAES-V5I1P106
Gams, W., & D.L. Hawksworth. (1975). Identity of Acrocylindrium oryzae Sawada and a similar fungus causing sheath-rot of rice. Kavaka, 3, 57-61.
Giraldo, A., Gené, J., Sutton, D.A., Madrid, H.,De Hoog, G.S., Cano, J., Decock, C., Crous, P.W., & Guarro, J. (2015). Phylogeny of Sarocladium (Hypocreales). Persoonia. 34, 10–24. https://doi.org/10.3767/003158515X685364
Harman, G. E. (2006). Overview of mechanism and uses of Trichoderma spp. Phytopathology. 96(2), 190–194. https://doi.org/10.1094/PHYTO-96-0190
International Rice Research Institute (IRRI). (2013). Standard Evaluation System (SES) for Rice (5th ed). IRRI.
Into, P., Khunnamwong, P., Jindamoragot, S., Am-In, S., Intanoo, W., and Limtong, S. (2020). Yeast Associated with Rice Phylloplane and Their Contribution to Control of Rice Sheath Blight Disease. Microorganisms, 8(3), 362. https://doi.org/10.3390/microorganisms8030362
McMaugh, T. (2005). Guidelines for Surveillance for Plant Pests in Asia and the Pacific. ACIAR Monograph No. 119, Australian Centre for International Agricultural Research.
Sakalauskas, S., Kacergius, A., Janušauskaite, D., & Citavicius, D. (2014). Bacteria with a broad-spectrum of antagonistic against pathogenic fungi of cereals. Zemdirbyste-Agriculture, 101(2), 185-192. https://doi.org/10.13080/z-a.2014.101.024
Sakthivel, N. (2001). Sheath rot disease of rice: Current status and control strategies. In: S. Sreenivasaprasad and R. Johnson (Eds.). Major Fungal Diseases of Rice (pp. 271-283). Kluwer Academic Publishers.
Schoch, C. L., Ciufo, S., Domrachev, M., Hotton, C. L., Kannan, S., Khovanskaya, R., Leipe, D., Mcveigh, R., O'Neill, K., Robbertse, B., Sharma, S., Soussov, V., Sullivan, J. P., Sun, L., Turner, S., & Karsch-Mizrachi, I. (2020). NCBI Taxonomy: a comprehensive update on curation, resources and tools. Database The Journal of Biological Databases and Curation, 2020, baaa062. https://doi.org/10.1093/database/baaa062
Surya, M., Thiruvudainambi, S., Ebenezar, EG., Vanniarajan, C., Kumutha, K., & Vellaikumar, S. (2020). GC-MS Analysis of antimicrobial compounds produced by Bacillus spp. against rice sheath rot pathogen Sarocladium oryzae. Journal of Entomology and Zoology Studies, 8(1), 1417-1423.
Zhang, Z. B., Du, S. Y., Ji, B., Ji, C. J., Xiao, Y. W., Yan, R. M., & Zhu, D. (2021). New Helvolic Acid Derivatives with Antibacterial Activities from Sarocladium oryzae DX-THL3, an Endophytic Fungus from Dongxiang Wild Rice (Oryza rufipogon Griff.). Molecules (Basel, Switzerland), 26(7), 1828. https://doi.org/10.3390/molecules26071828
