การพัฒนาวิธีการแยกเซลล์ปฐมภูมิจากเหงือกของมนุษย์ให้ปราศจาก การปนเปื้อนข้ามชนิดของเซลล์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการแยกและเพาะเลี้ยงเซลล์ไฟโบรบลาสต์ และเซลล์เยื่อบุผิวปฐมภูมิจากเหงือกมนุษย์ให้ได้เซลล์ที่มีความบริสุทธิ์สูง และปราศจากการปนเปื้อนข้ามชนิดของเซลล์ภายหลังการถ่ายเลี้ยงเซลล์ในครั้งแรก (P1) โดยเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อเหงือกจากอาสาสมัครสุขภาพดี จำนวน 5 ราย ที่เข้ารับการรักษา ณ คลินิกศัลยกรรมปริทันต์ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จากนั้นเพาะเลี้ยงด้วยวิธี Direct explant และแยกเซลล์ด้วยทริปซิน-อีดีทีเอความเข้มข้นร้อยละ 0.25 และ 0.05 ร่วมกับอาหารเลี้ยงเซลล์ที่มีความจำเพาะต่อชนิดเซลล์ พร้อมทั้งประเมินประสิทธิภาพของวิธีการแยกและเพาะเลี้ยงโดยการตรวจสอบลักษณะความสอดคล้องทางสัณฐานวิทยาเปรียบเทียบกับเซลล์มาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการถ่ายเลี้ยงเซลล์ครั้งแรกสามารถเพาะเลี้ยงเซลล์ปฐมภูมิจากเหงือกได้สำเร็จในทุกตัวอย่าง (ร้อยละ 100) โดยกลุ่มตัวอย่างจำนวน 4 ใน 5 (ร้อยละ 80) ปราศจากการปนเปื้อนข้ามชนิดของเซลล์ อีกทั้งยังมีลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่สอดคล้องกับเซลล์มาตรฐาน และมีความบริสุทธิ์สูงกว่าร้อยละ 95 ขณะที่พบการปนเปื้อนข้ามชนิดเพียง 1 ตัวอย่าง (ร้อยละ 20) สรุปได้ว่า วิธีการแยกเซลล์แบบผสมผสานที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการแยกเซลล์ปฐมภูมิให้มีความบริสุทธิ์สูง ช่วยลดต้นทุนและความสูญเสียจากการเพาะเลี้ยงเซลล์ปนเปื้อน จึงมีความเหมาะสมสำหรับนำไปประยุกต์ใช้เป็นมาตรฐานการปฏิบัติงานประจำของห้องปฏิบัติการต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กล่าวขวัญ ศรีสุข. (2556). หลักการและเทคนิคพื้นฐานการเพาะเลี้ยงเซลล์สัตว์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). โอเดียนสโตร์.
สมพงศ์ บุญให้ และอุดม ติ่งต้อย. (2562). การเพาะเลี้ยงเซลล์สัตว์: ประวัติความเป็นมา พื้นฐาน และการประยุกต์ใช้ในงาน
บริการโลหิต. จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 1(5), 543–553. https://doi.org/10.14456/chulamedbull.2019.46
ATCC. (n.d.). Primary gingival fibroblast; normal, human, adult (HGF). Retrieved February
, 2026 from https://www.atcc.org/products/crl-2014
CELLnTEC. (n.d.). Primary human gingival keratinocytes. Retrieved February 26, 2026, from
https://cellntec.com/products/epithelia/oral-cells/
Diar-Bakirly, S., & El-Bialy, T. (2021). Human gingival fibroblasts: Isolation, characterization, and evaluation
of CD146 expression. Saudi Journal of Biological Sciences, 28(4), 2518–2526.
https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2021.01.053
de Abreu, F. A. M., Reis, I. D. G., Silva, G. A. B., & Jorge, E. C. (2019). Collection and culture of human
connective tissue cells from gingival explant technique for oral tissue bioengineering. International
Journal of Morphology, 37(4), 1229–1233. https://doi.org/10.4067/S0717-95022019000401229
Freshney, R. I. (2015). Culture of animal cells: A manual of basic technique and specialized applications
(7th ed.). John Wiley & Sons.
Hu, Z., Chen, Y., Gao, M., Chi, X., He, Y., Zhang, C., Yang, Y., Li, Y., Lv, Y., Huang, Y., & Deng, X. (2023). Novel
strategy for primary epithelial cell isolation: Combination of hyaluronidase and collagenase I. Cell Proliferation, 56(1), e13320. https://doi.org/10.1111/cpr.13320
Hyun, S.-Y., Mun, S., Kang, K.-J., Lim, J.-C., Kim, S.-Y., Han, K., & Jang, Y.-J. (2019). Amelogenic transcriptome
profiling in ameloblast-like cells derived from adult gingival epithelial cells. Scientific Reports, 9(1), 3736. https://doi.org/10.1038/s41598-019-40091-x
International Organization for Standardization. (2009). ISO 10993-5:2009—Biological evaluation of medical
devices—Part 5: Tests for in vitro cytotoxicity. https://www.iso.org/obp/ui/en/#iso:std:iso:10993:-5:ed-3:v1:en
Khalili, A. A., & Ahmad, M. R. (2015). A review of cell adhesion studies for biomedical and biological
applications. International Journal of Molecular Sciences, 16(8), 18149–18184.
https://doi.org/10.3390/ijms160818149
Ladke, V. S., Kumbhar, G. M., Joshi, K., Kheur, S., Bhonde, R., & Raut, C. (2023). Isolation, culture and
morphological assessment of primary cell lines from human primary oral squamous cell carcinoma using explant technique. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 24(1), 257–266.
https://doi.org/10.31557/APJCP.2023.24.1.257
Markovic, O., & Markovic, N. (1998). Cell cross-contamination in cell cultures: The silent and neglected
danger. In Vitro Cellular & Developmental Biology – Animal, 34(1), 1–8.
https://doi.org/10.1007/s11626-998-0040-y
Matinfar, A., Dezfulian, M., Haghighipour, N., Kurdtabar, M., & Pourbabaei, A. A. (2022). Replacement of trypsin
by proteases for medical applications. Iranian Journal of Pharmaceutical Research, 21(1), 1–9.
https://doi.org/10.5812/ijpr-126328
Patil, R., Kale, A. D., Mane, D. R., & Patil, D. (2020). Isolation, culture and characterization of primary cell
lines of human buccal mucosal fibroblasts: A combination of explant enzymatic technique. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology, 24(1), 68–75. https://doi.org/10.4103/jomfp.JOMFP_282_19
Routray, I., Mahmood, A., Ngwa, N. E., Tasleem, M., Sahin, K., Kucuk, O., & Ali, S. (2016). Cell line cross-
contamination and accidental co-culture. Journal of Stem Cell Research & Therapy, 1(5), 179–185.
https://doi.org/10.15406/jsrt.2016.01.00031
Soi, S., Bains, V. K., Jhingran, R., Madan, R., & Srivastava, R. (2018). Gingiva tissue is the issue: An overview.
Asian Journal of Oral Health and Allied Sciences, 8, 15–24.
https://ajohas.com/archive/volume/8/issue/1/article/25271#article
Wanichpakorn, S., & Kedjarune-Laggat, U. (2010). Primary cell culture from human oral tissue: Gingival
keratinocytes, gingival fibroblasts, and periodontal ligament fibroblasts. Songklanakarin Journal of Science and Technology, 32(4), 327–331. https://www.thaiscience.info/journals/Article/SONG/10610588.pdf
