พฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์เพื่อกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ในพื้นที่อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

อนุสรณ์ เอี่ยมผดุง
สุภาภรณ์ เลิศศิริ
ธานินทร์ คงศิลา
กษิดิ์เดช อ่อนศรี
ภคิษฐ์คมณ์ แสงตรีเพชรกล้า

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง พฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์เพื่อกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคล 2) การใช้สารชีวภัณฑ์ในกิจกรรมการปลูกข้าว 3) ความรู้เกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์ 4) พฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์เพื่อกำจัดศัตรูพืช และ 5) การเปรียบเทียบปัจจัยพื้นฐาน การใช้สารชีวภัณฑ์ในกิจกรรมการปลูกข้าว และความรู้เกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์กับพฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์เพื่อกำจัดศัตรูพืช กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 328 คน โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูล ใช้สถิติเชิงพรรณาและเชิงอนุมาน


ผลการศึกษา พบว่า 1) เกษตรกรส่วนมากเป็นเพศชาย อายุไม่เกิน 49 ปี ระดับการศึกษามัธยมศึกษาหรือเทียบเท่า มีประสบการณ์ทำนาระหว่าง 20–30 ปี และส่วนใหญ่ถือครองที่ดินแบบเช่า โดยมีรายได้ต่อปีมากกว่า 180,001 บาท เกษตรกรได้รับข้อมูลเกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์จากเจ้าหน้าที่ภาครัฐ 2) การใช้สารชีวภัณฑ์ พบว่า เกษตรกรนิยมใช้ในระหว่างปลูกมากที่สุด 3) เกษตรกรมีความรู้เกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 0.66) 4) พฤติกรรมการตัดสินใจเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์ขึ้นกับเหตุผลในการเลือกซื้อ (Why) มากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 3.86) และ 5) การทดสอบสมมติฐาน พบว่า จำนวนพื้นที่ปลูกข้าว ลักษณะการถือครองที่ดิน และปริมาณผลผลิต ที่แตกต่างกันมีพฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์แตกต่างกัน (ระดับนัยสำคัญ 0.05) เพศที่แตกต่างกันมีพฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์แตกต่างกัน (ระดับนัยสำคัญ 0.01)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอี่ยมผดุง อ., เลิศศิริ ส., คงศิลา ธ., อ่อนศรี ก. ., & แสงตรีเพชรกล้า ภ. . (2025). พฤติกรรมการเลือกซื้อสารชีวภัณฑ์เพื่อกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ในพื้นที่อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 4(2), 23–36. สืบค้น จาก https://ph03.tci-thaijo.org/index.php/jsetRMU/article/view/4408
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมพัฒนาที่ดิน. (2566). พื้นที่เขตเกษตรกรรมประเทศไทย. https://webapp.ldd.go.th.

กรมวิชาการเกษตร. (2567). รายงานสรุปการส่งออกวัตถุอันตรายทางการเกษตร. https://www.doa.go.th/ard/?page_id=386

จุฑารัตน์ ทิพย์ชู. (2564). การใช้สารชีวภัณฑ์ในการผลิตข้าวของเกษตรกรในตำบลสบบง อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 9 ภาคบรรยาย. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิาช. https://ir.stou.ac.th/handle/123456789/11158.

พฤกจิกา กันทาแจ่ม. (2568). การใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma) ในการปลูกข้าวของเกษตรกรในจังหวัดตาก. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ, 8(1), 59–69. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พัชรี สุวรรณศรี. (2565). การส่งเสริมการใช้สารชีวภัณฑ์เพื่อทดแทนสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในจังหวัดอ่างทอง. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต (ส่งเสริมและการจัดการนวัตกรรมเกษตร). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

วัชระ แจ่มฟ้า. (2564). การส่งเสริมการใช้ชีวภัณฑ์ในการจัดการศัตรูข้าวของเกษตรกรในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต (ส่งเสริมและนิเทศศาสตร์เกษตร). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

https://ir.stou.ac.th/bitstream/123456789/9519/1/FULLTEXT.pdf.

สายธาร อินทร์ประสิทธิ์. (2567). ผลกระทบจากการใช้สารเคมีทางการเกษตร. https://www.onep.go.th/ผลกระทบต่อการใช้สารเคม/?utm_source=.com.

สำนักงานเกษตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2567). โครงการส่งเสริมการใช้สารชีวภัณฑ์และแมลงศัตรูธรรมชาติทดแทนสารเคมีทางการเกษตร.

สุรินทร์ นิยมางกูร. (2556). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์และสถิติที่ใช้. กรุงเทพฯ: บุ๊คส์ ทู ยู.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). การจัดการการตลาด (Marketing Management) (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: เพียร์สัน เอ็ดดูเคชัน.

Mulugeta, T., Ilomo, M., Mueke, A., Onyango, C., Matsaunyane, L., Kritzinger, Q., & Alexandersson, E. (2024). Smallholder farmers’ knowledge, attitudes, and practices (KAP) regarding agricultural inputs with a focus on agricultural biologicals. Heliyon, 10(4).