ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน ในเขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม

บทคัดย่อ

ในยุคสังคมผู้สูงอายุที่กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว การดูแลสุขภาพทั้งด้านร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุจึงเป็นประเด็นสำคัญที่ไม่อาจละเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหวหรือไม่สามารถออกจากบ้านได้ หรือที่เรียกว่า "กลุ่มติดบ้าน" ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้ามากกว่ากลุ่มอื่น จากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย ความโดดเดี่ยวทางสังคม และข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ ปัญหาดังกล่าวหากไม่ได้รับการดูแลหรือป้องกันอย่างเหมาะสม อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาวะในระยะยาว การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านและศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน ในเขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน จำนวน 280 คน โดยการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคม 2567 -พฤษภาคม 2568 รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูล สถิติเชิงพรรณา ได้แก่ จำนวน
ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด และค่าสูงสุด สถิติเชิงอนุมานได้แก่ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านมีภาวะซึมเศร้าโดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 8.7(S.D.=0.2) และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุ พบว่า อายุ รายได้ ด้านสุขภาพ ด้านทัศนคติต่อภาวะซึมเศร้ามีความสัมพันธ์ต่อภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรดำเนินการติดตามเฝ้าระวังรวมถึงการตรวจคัดกรองสุขภาพกายและจิตใจอย่างสม่ำเสมอและมีกระบวนการประเมินผลที่เป็นรูปธรรม มิติครอบครัวควรดูแลผู้สูงอายุอย่างใกล้ชิดรวมถึงชุมชนควรส่งเสริมกิจกรรมให้มีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมผู้สูงอายุตระหนักถึงการมีคุณค่าในตนเอง ซึ่งเป็นแนวทางในการป้องกันการเกิดแนวโน้มของภาวะซึมเศร้าต่อไปได้ในอนาคต