ผลกระทบที่ไม่สมมาตรของความเสียหายจากสภาพอากาศสุดขั้วต่อผลิตภาพแรงงาน ในสถานประกอบการภาคการผลิตและภาคบริการของไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยในครั้ง​นี้​ทดสอบ​ว่า​ความเสียหาย​จาก​สภาพอากาศ​สุดขั้ว​ส่ง​ผลกระทบ​ต่อ​ผลิต​ภาพ​แรงงาน​ของ​สถานประกอบการ​ภาค​การผลิต​และ​ภาค​บริการ​ในประเทศ​ไทย​แตก​ต่างกัน​หรือไม่ การ​วิเคราะห์​ใช้​ข้อมูล Micro Data
แบบ​ภาคตัดขวาง​จาก​การสำรวจ​สถานประกอบการ​ของ​ธนาคารโลก​ในประเทศ​ไทย​ปี 2568 ครอบคลุม​สถานประกอบการ 739 แห่ง​ใน 6 อุตสาหกรรม​และ 5 ภูมิภาค ด้วย​แบบจำลอง​การ​ถดถอย​กำลัง​สอง​น้อยที่สุด​ที่​มี​พจน์​ปฏิสัมพันธ์ (interaction term) ระหว่าง​ตัวแปร​ความเสียหาย​จาก​ภูมิอากาศ​กับ​ตัวแปร​ภาค​เศรษฐกิจ ควบคุม​ผล​คงที่​ระดับ​อุตสาหกรรม ภูมิภาค และ​ขนาด​พื้น​ที่ตั้ง พร้อม​ค่า​คลาดเคลื่อน​มาตรฐาน​แบบ​ทนทาน​ต่อ​ความ​แปรปรวน​ไม่​คงที่ ผลการวิจัย​พบ​ว่า​ผลต่าง​ผลิต​ภาพ​แบบ​​ระหว่าง​สถานประกอบการ​ที่​เสียหาย​กับ​ที่​ไม่​เสียหาย​ไม่​มี​นัยสำคัญ​ทาง​สถิติ แต่​เมื่อ​เพิ่ม interaction term ระหว่าง​ความเสียหาย​กับ​ภาค​เศรษฐกิจ​แล้ว​กลับ​พบ​ความ​ไม่​สมมาตร​ที่​ชัดเจน โดย​สัมประสิทธิ์​ปฏิสัมพันธ์ (interaction coefficient) เท่ากับ -0.788 (p = 0.028) แสดงว่า​สถานประกอบการ​ภาค​การผลิต​สูญเสีย​ผลิต​ภาพ​แรงงาน​มากกว่า​ภาค​บริการ​ประมาณ​ร้อยละ 34 เมื่อ​เผชิญ​ความเสียหาย (เทียบเท่า​สัมประสิทธิ์ -0.42 หน่วย​ลอการิทึม) ผล​ดังกล่าว​ยังคง​มั่นคง​เมื่อ​ผ่านการทดสอบ​ความคงทน​ทั้ง​ห้า​แบบ รวมถึง​กรณี​ตัด​อุตสาหกรรม​อาหาร​ออก​ซึ่ง​ทำให้​ความสูญเสีย​ผลิต​ภาพ​ของ​ภาค​การผลิต​ที่​มิใช่​อาหาร​เพิ่มขึ้น​เป็น -1.03 (p = 0.007) แต่​ผล​ดังกล่าว​หาย​ไป​เมื่อ​เปลี่ยน​ตัวแปร​ผลลัพธ์​เป็นยอด​ขายต่อ​ค่าจ้าง​รวม ซึ่ง​ชี้​ว่า​ความสูญเสีย​ผลิต​ภาพ​เกิด​ผ่าน​ช่องทาง​ปัจจัย​แรงงาน​มากกว่า​ช่องทาง​รายได้ ผลการวิจัย​นี้​มี​นัยสำคัญ​ต่อ​การ​กำหนด​นโยบาย​การปรับตัว​ด้าน​ภูมิอากาศ​ของ​ไทย โดย​ชี้​ว่า​นโยบาย​ควร​จำแนก​ตาม​ลักษณะ​ภาค​เศรษฐกิจ​แทน​การ​ใช้​เครื่องมือ​เดียวกัน​ทั้ง​ระบบ และ​เป็น​หลักฐาน​เชิงประจักษ์​ระดับ​สถานประกอบการ​ชิ้น​แรก​ของ​ความ​ไม่​สมมาตร​จาก​ความเสียหาย​ด้าน​ภูมิอากาศ​ในประเทศ​ไทย